Muş İli, Malazgirt İlçesi Köylerinin Ruminant Hayvan ve Mera Varlığının Yapay Zekâ Destekli Karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışma, Muş ili Malazgirt ilçesine bağlı köylerdeki ruminant hayvan varlıkları (sığır, koyun, keçi) ile mevcut mera kaynaklarını karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi ve hayvansal üretim kapasitesiyle ne ölçüde örtüştüğünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, kültür ırkı kullanımı ve dişi hayvan oranları gibi faktörler doğrultusunda üretim potansiyelinin etkinliği değerlendirilmiştir. Araştırma materyalini köylere ait hayvan varlığı ve mera alanı verileri oluşturmuş; analizlerde yapay zeka (YZ) destekli temel istatistik yöntemleri ve görselleştirme tekniklerir kullanılmıştır. Büyükbaş Hayvan Birimi (BBHB) dönüşüm katsayıları ile türler arası karşılaştırma yapılmış, Shannon-Wiener Çeşitlilik İndeksi ile tür çeşitliliği ölçülmüş, Z-skor normalizasyonu ile gelişim potansiyeli puanlanmış ve medyan tabanlı sınıflama yöntemiyle yerleşim birimleri kategorize edilmiştir. Bulgular, bazı köylerde mera kapasitesinin hayvan varlığıyla uyumsuz olduğunu, bazılarında bölgelerde ise kültür ırkı ve dişi oranlarının düşüklüğünün üretim kapasitesini sınırladığını göstermiştir. Sonuç olarak, mera-hayvan dengesi, kültür ırkı kullanımı ve yapay zekâ tabanlı analizlerin kırsal kalkınmada kritik rol oynayabileceği belirlenmiştir.