Browsing by Author "Demirci, Emin Yaşar"

Now showing 1 - 7 of 7

Migration, Settlement and Return in Van as a Regional Destination Center
(2022) Akman, Öznur; Demirci, Emin Yaşar
Göç, grupların ve bireylerin mekânsal açıdan bulundukları noktadan başka bir noktaya hareket etmesi ve yer değiştirmesidir. Bahsedilen yer değiştirme, kültürel, siyasal, sosyal ve ekonomik koşullardan etkilenmekte, bu koşulların oluşturduğu bağlam da bireylerin yer değiştirme hareketlerini itici bir güç olarak etkilemektedir. Toplumsal yaşam pratikleri ve yapıları benzer olan bireyler kendilerine özgü bir yaşam tarzı oluşturmaktadır. Ancak göç hareketleri ile bu yaşam pratikleri değişim ve dönüşüm sürecine girebilir. İçinde yaşanılan sosyal, iktisadi koşullar ve geleceğe dair beklentiler göçün belirleyicisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir yerden bir yere yerleşmek amacıyla gerçekleştirilen göç hareketleri, sadece mekânsal anlamda bir değişim değil aynı zamanda bu sosyal-kültürel çevrenin de değişmesi anlamına gelmektedir. Göç, sadece seçilen varış yerinin çekici koşulları tarafından değil aynı zamanda bu yerin yönü ve mesafesi tarafından da belirlenir. Bu çalışmada Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde, İran sınırında yer alan Van şehrinin maruz kaldığı göç hareketlerini incelemektedir. Şehir, çevre illere ve kendi kırsalına sunduğu imkanlar ile sadece nihai bir varış noktası teşkil etmemekte, birçok göçmen için daha uzun mesafeli göçlere hazırlanılan bir toplanma merkezi, bir istasyon şehir özelliği de sunmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın kavramsal ve metodolojik çerçevesi sunulmuştur. Bu bölümde göç kuramları göç hareketlerine genel bakış ile ilgili fikir ve görüşler sunulurken, araştırmada kullanılan metod teknikler de açıklanmıştır. İkinci bölümde alan araştırmasından elde edilen veriler spss programı aracılığıyla analiz edilerek tablolaştırılmış, raporlaştırılmış ve yorumlanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise araştırmada elde edilen bulguların ve literatüre sağladığı katkının genel bir değerlendirmesi sunulmaktadır. Ayrıca göç etme düşüncesi olan kişilerin göç edilecek mekanların sosyal ve ekonomik koşulları ile ilgili sahip oldukları tutuma dair görüşler mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Göç, yoksulluk, işsizlik, kültürel ağlar, ekonomik ağlar
Türkiyede Göç Yönetimi ve Kurumsal Yapılanma Göç İdaresi Genel Müdürlüğü Örneği
(2020) Mehmetbeyoğlu, Nuri; Demirci, Emin Yaşar
Göç, insanlık tarihi boyunca tüm toplumların karşılaştığı önemli bir olgudur. Toplumlar, kimi zaman savaş, doğal afet, siyasi rejim değişikliği, güvenlik problemleri gibi sebeplerle zorunlu; kimi zaman da daha iyi yaşam koşulları elde etmek için gönüllü olarak göç etmişlerdir. Göç kavramı, sadece bir yer değiştirme olarak tanımlanamaz. Sosyal, psikolojik, ekonomik boyutları başta olmak üzere daha pek çok boyutu olan oldukça karmaşık ve uluslararası bir süreçtir. Türkiye, bulunduğu coğrafi ve stratejik konumu itibariyle, tarih içerisinde hem göç alan hem göç veren bir ülke olarak kitlesel göçlerin odağında kalmıştır. Türkiye, geçiş ülkesi niteliği yanında hedef ülke konumuna da gelmiştir. Özellikle ülkemizin son dönemde coğrafi anlamda, çevresinden oldukça yoğun bir göç hareketi ile karşılaştığı görülmektedir. Türkiye'de, özellikle uluslararası göçün hem hukuki hem de kurumsal altyapısı var olmakla birlikte, ülkenin bulunduğu coğrafyada yaşanan olaylar ve uluslararası düzeyde ortaya çıkan yeni durumlar nedeniyle daha kapsamlı yasal ve kurumsal düzenlemelere ihtiyaç duyulmuştur. Bu büyük ve yoğun göç hareketi karşısında ise ilk kurumsal sorumluluğu İçişleri Bakanlığı almış ve merkezi düzeyde göç yönetimini sağlamak amacıyla, İçişleri Bakanlığı bünyesinde 2013 yılı itibariyle Göç İdaresi Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Bu çalışmada öncelikle göç, uluslararası göç, göç idaresi ve gerekliliği ile ilgili konuların kavramsal ve kuramsal çerçevesi çizilmiştir. Ardından Cumhuriyet öncesi dönemden günümüze değin göç ve göç hareketlerine bakış ve bu doğrultuda oluşturulan politikalar incelenmiştir. Bu politikalar ekseninde göç yönetiminin idari yapılanması ve aktörü olan Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün, çalışma yapısı ve önemi tarihsel bir perspektifle değerlendirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda teorik tartışmaya yönelik kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, konu karşılaştırmalı boyutlarıyla ele alınmıştır.
Religion and Everyday Life in Beruk: a Sociological Investigation
(2020) Arvas, Abdurrahman; Demirci, Emin Yaşar
Siirt-Pervari' ye bağlı Beruk (Karasungur) Köyü, Botan Vadisi havzasında engebeli coğrafyaya kurulmuş bir köydür. Seyyid Hacı Kasım Bağdadî' nin Seyahatname' sine göre Beruk (Karasungur) Köyü' nün tarihi yaklaşık 700 yıla dayanmaktadır. Aynı zamanda 'seyyid' yani Hz. Muhammed' in soyu olarak bilinen Beruklular' ın tamamı, Esved-ur Ra's (Siyah Baş) lakaplı Seyyid Ahmed' in soyundan ve akrabadırlar. İşte bu çalışmayla yedi asırlık geçmişiyle Beruk Köyü' nde şekillenen sosyal, dinî kavram ve değerler tanıtılmıştır. Sosyal dokuya dair Beruk Köyü' ndeki aile yapısı, evlilikler, karar alma mekanizmaları ele alınmıştır. Dinî yapıya ait olarak ise özellikle 'türbe' mefhumu etrafında şekillenmiş köy yaşamı ve köy çevre ilişkisi ele alınırken aynı zamanda 'veli' kültünün toplumsal tezahürleri ele alınmıştır. Kerametleri ve kadın veliye kişiliğiyle öne çıkan Amine Hala, kendisine ait tarihi zikirhânesiyle takva ve iffet sahibi bir zahide olarak köy'ün manevi dokusunun şekillenmesinde nasıl bir etkisi olduğu ifade edilmeye çalışılmıştır. Yedi asırlık köy/aile kabristanı; köy ve medrese hocalarının köy içinden belirlenmesi gibi uygulamalar aynı şekilde Beruk Köyü' nü etrafından ayıran karakteristik taraflar olarak öne çıkmaktadır. Özellikle köy halkının Rumî Takvim' e göre 1 Şubat' la başlayan ve zorluk, belalar, musibetlerle dolu olduğuna inandıkları Adaruk Ayı' nı selametle atlatmak adına yaptıkları Kur'an-ı Kerim mukabeleleri ve dualar, bizlere din/gelenek bağlamında kadim ipuçlarını sunmaktadır. Çalışmanın ek'inde de verilen Seyyid Hacı Kasım Bağdadî' nin Seyahatname' si ışığında, Beruklular' ın mensubiyetlerini, tarihlerini, sosyo-kültürel değerlerini ve günümüzdeki durumunu betimlemeye yönelik bu çalışmayla aynı zamanda bir köyün beklenenden şaşırtıcı tarihsel, dinî ve sosyo-kültürel arka planı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Human Rights Between Globalization and Nation - State
(2003) Okşar, Mustafa; Demirci, Emin Yaşar
Kürselleşme olgusu için yapılan tanımlamalar, sonsuz denecek kadar çoktur. Değerlendirmeler ise iyi ile kötü arasındaki çizgiyi tümüyle dolduracak bir dağılım göstermektedir. Küreselleşmeye yaklaşımlar ve tanımlamalar arasında yapılacak bir seçki sübjektif olmak ve kişisel tercihi yansıtmak zorundadır. Toplumlar arası ilişkileri sıklaştıran ve çoğaltan küreselleşme sürecinin, karşılıklı bağımlılıkla dokunan örümcek ağı modeli içinde, ulus odaklı karşı dinamikler çatışmasıyla çoğul, karmaşık ve çelişkili görünüm çizdiği açıktır. Küreselleşmenin getirdiği süreçle daha önceden ulus-devlet odaklı tanımlanan kavram ve olguların tümü sorgulanmaya ve küreselleşme çerçevesinde yeniden tanımlanmaya ve içerikleri yeniden doldurulmaya başlanmıştır. İnsan haklan, bu yeniden tanımlama ve küresel algılamanın odak noktasına oturmaktadır. İçinde taşıdığı özgürleşim ve ideal olma potansiyeliyle insan haklan, küreselleşme ve ulusçuluk kurgularının ortak çatışma noktasını oluşturmaktadır. İçerikleri ideolojik yaklaşımlarla doldurulan insan haklarına bağlı olarak kültürel, siyasal, ekonomik ve sosyal alanlarda yaratılan yanılsamalar, somut olan-olgusal olan sorunlarla karşılaştığında sorgulanmaya başlanmaktadır. Batı kökenli ideolojiler tarafından yaratılan baskıcı ve sömürücü tutumunun etik temelini oluşturan insan haklan, inandırıcılığını yitirmekte ve bu hakların araçsal kullanımının kabulünü gündeme getirmektedir. Küresele egemenlerin evrensellik iddiasına bağlı olarak önceliklerini ve içeriklerini tespit ettiği insan hakları, güçlünün işine gelen haklar olarak sunulmakta ve bunları benimsetmeye çalışma çabalarının konusu ve alanı olmaktadır. Evrensellik iddiasındaki insan haklarının, Batı kökenli ideolojik motiflerden ayıklanarak yerel-ulusal olan motiflerin ön plana çıkarıldığı bir çerçevede belirlenmesi, soyut insan haklarından, belirli bir toplum içindeki insanı esas alan, somut insan haklarına geçişi de sağlayacaktır. Evrensel diye dayatılanın, içerik olarak sorgulanmadan ve araçsal kullanımına aldırmadan kabul etme yaklaşımı, Batı-öteM arasındaki efendi- köle ilişkisini kuvvetlendirmekte, kurgulanmış ve güçsüz ulus-devletler yaratmaktadır.
Modernization of Turkey and Thought of İslamism; the Pattern of Ehli Sunnah Journal
(2020) Küçükkaya, Hatice; Demirci, Emin Yaşar
Bu çalışmada Türkiye'nin modernleşme süreci, dönem içinde ortaya çıkan fikir akımlarından olan İslamcılık akımı bağlamında ele alınacak, ayrıca İslamcı düşünürlerin Türkiye modernleşmesini nasıl okudukları ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Dönemin en önemli düşünce paylaşım platformu olan dergileri, İslamcı düşünürler de etkin bir şekilde kullanmış ve görüşlerini bu şekilde ifade etmişlerdir. Bu sebeple çalışmanın bir süreli yayın üzerinden yapılması uygun görülmüştür. Çalışma için de, tek parti döneminin sonu ile çok partili dönemin ilk yıllarını kapsayan aralıkta çıkan ve İslamcı bir dergi olan Ehli Sünnet Dergisi tercih edilmiştir. Ehli Sünnet Dergisi 1947-53 yıllarında İslamcı, Kürt bir düşünür olan Abdurrahim Zapsu tarafından İstanbul'daki memuriyetini yürütürken özellikle çocuklara ve gençlere dinî bilgiler verilmesi yanında din aleyhtarlarına karşı yayın yapmak üzere toplamda 140 sayı olarak neşredilmiştir. Çalışma Türkiye modernleşmesini, Ehli Sünnet Dergisinde ortaya koyulan İslamcılık düşüncesi üzerinden anlamaya yönelik bir çaba olup; sonuç kısmında ise derginin yayın hayatı boyunca Türkiye modernleşmesine tepkileri ve varsa katkıları tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler : İslamcılık, Modernleşme, İslamcı Dergi, Ehli Sünnet Dergisi, Abdurrahim Zapsu
Gurbetçilikten Çoklu Yerleşim Tercihlerine Doğukaradeniz Bölgesinde Nüfus, Göç ve Geri Dönüş
(2022) Demirci, Emin Yaşar
Bu çalışma Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) tarafından desteklenen, saha çalışmaları OPTİMAR araştırma şirketi tarafından gerçekleştirilen yürütücüsü olduğum araştırma projesinin saha bulgularına dayanmaktadır. Bilindiği gibi Ordu, Giresun, Trabzon, Gümüşhane, Rize ve Artvin illerinden oluşan Doğu Karadeniz Bölgesi, tarih boyunca ülkenin en çok göç veren bölgesi olmuştur. Araştırmanın saha çalışmaları 01-31 Mayıs 2020 tarihler arasında gerçekleştirilmiş, araştırmada nicel ve nitel yöntemler birlikte kullanılmıştır. Göç alan ve göç veren onbir ilde toplam 1775 anket ve 110 derinlemesine mülakat uygulanmış olup, odak grup tekniği sadece göç veren illerle sınırlı tutulmuştur. Araştırmanın bulguları bölgede gözlenen göç örüntülerinin oluşumunun oldukça eskiye dayandığını göstermektedir. Gurbetçilik olarak adlandırdığımız, başlangıcını 19. yüzyıla kadar geri götürebileceğimiz bu örüntünün kendisi de günümüzde farklılaşmaya, çeşitlenmeye başlamıştır. Başlangıçta göç edenlerin veya göç etmeyi düşünenlerin önündeki yegane seçenek olarak duran gurbetçilik, zamanla yerini, göç etmek ve geri dönmek arasına sıkışan bu örüntünün ötesinde, oldukça geniş seçenekler arasından özgürce oluşturulabilecek “çoklu yerleşim tercihlerine” dayalı yeni yaşam biçimlerine bırakmağa başlamıştır.
A Study on the Future of National Identity in the Age of Globalization
(2004) Erdeve, Ömer Erkan; Demirci, Emin Yaşar
Bu çalışma küreselleşme sürecinde ulusal kimliğin geleceğini analiz etmeye yönelik bir çalışmadır. Çalışma iki ana tema üzerine kuruludur: Küreselleşme ve Ulusal Kimlik. Çalışmanın ilk temeli küreselleşmenin ne olduğu, küreselleşmeden ne anlaşılması gerektiği, küreselleşmenin ekonomik ve siyasi yönü iken; ikinci temeli ise ulusal kimliğin tarihsel gelişimi ve sosyal bilimler teorisindeki yeridir. Bu temeller üzerine kurulu olan çalışmanın son bölümünde ise temel tez konusu olan küreselleşme sürecinde ulusal kimliğin geleceği üzerine tezler geliştirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın temel iddiası; küreselleşme sürecinde ulusal kimliğin her türlü baskı ve nüfuz altına alınma çabalarına rağmen, biçim değiştirerek dahi olsa temel yapısını koruduğu, ulus devlet ve ulusal kimliklerin iddia edildiği gibi ölümünün gerçekleşmeyeceği ancak gücünü tarihsel yerleşmişlikten alan ulusal kimliklerin küreselleşme süreciyle birlikte salt politik ve ideolojik bir duruş olmaktan çıkıp, biçim değiştirerek kültürel yönleriyle ön plana çıkacağıdır.