Browsing by Author "Eşit, Davut"

Now showing 1 - 2 of 2

Ibn Hibban's Sahih İn the Contex of Fiqh Al-Hadith
(2024) Düzen, Rıdvan; Eşit, Davut
Hicrî dördüncü yüzyılda yaşamış muhaddis ve fakîh kimliği ile ön plana çıkan İbn Hibbân (ö. 354/965) yaşadığı dönem ve sonraki dönemlerde gerek muhaddis kimliği ile gerekse de kendine has üslup ve metotlarıyla dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır. Hadis alanında olduğu kadar fıkıh alanında da etkin olan İbn Hibbân özellikle fıkhu'l-hadis ilminde adından söz edilen bir muhaddistir. Onun fıkhu'l-hadis ilmindeki maharetinin en büyük göstergesi hiç şüphesiz sahih hadisleri toplamayı hedeflediği ve sahîh adıyla kaleme alınan eserlerin sonuncusu olarak kabul edilen el-Müsnedü's-sahîh 'ala't-tekâsîm ve'l-envâ' adlı eseridir. İbn Hibbân bu eserini alışık olunan tarzdan çok farklı bir üslupla kaleme almıştır. Bu eserinde İbn Hibbân muhaddislerin hadislerin fıkhına vakıf olduklarını ve yalnızca hadislerin isnadlarıyla iştigal olmadıklarını, bilakis hadislerin anlaşılması için gereken gayreti gösterdiklerini ispat etmeye çalışmıştır. Fakîh olması hasebiyle hüküm elde ederken usûl-i fıkıh yöntemlerine başvuran İbn Hibbân hadise olan bağlılığı ile fıkıh metodolojisini bir arada harmanlayarak fıkhu'l-hadis ilmini muhaddisler nezdinde ileri seviyelere taşımıştır. Zira İbn Hibbân eserine hadis kaydederken bir muhaddis gözüyle bakmış ve hadisleri yorumlayıp değerlendirirken de fakîh nazarıyla hadislere yaklaşmıştır. İbn Hibbân ehl-i hadise mensup bir âlim olarak hüküm istinbât ederken olabildiğince haberlere bağlı kalarak hadis merkezli bir fıkıh inşa etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu yüzden İbn Hibbân fıkha dair kendine has, farklı ve dikkat çekici görüşlere sahip olmuştur.
Aḥmed El-çârperdî’nin Usûl Düşüncesinde İhtilaflı Deliller
(2024) Eşit, Davut
Aḥmed el-Çârperdî (ö. 746/1346), müteahhirîn dönemi Şâfi‘î fakîhlerin-den biridir. Sonradan yerleştiği ve hiç ayrılmadığı Tebriz’de hayatını öğrenci yetiştirme ve eser telif etmeye adamıştır. el-Ḳāḍî Beyḍâvî’nin (öl. 685/1286) en seçkin öğrencisi olarak kabul edilen Çârperdî, Beyḍâvî’nin fıkıh usûlünde kaleme aldığı ve son derece muhtasar olan Minhâcu’l-vuṣûl adlı eserine es-Sirâcu’l-vehhâc adında bir şerh kaleme almıştır. Muteahhirîn dönemi fıkıh usûlünün temel özelliklerinden bir tanesi, meselelerin ve delillerin kelâm, mantık, cedel ve münazara terminolojisi ile kurgulanmasıdır. Çârperdî de Beyḍâvî’nin muhtasar olarak ele aldığı meseleleri ve delilleri, dönemin fıkıh usûlü anlayışı temelinde tartışmaktadır. Araştırmanın amacı ittifak edilen deliller olarak adlandırılan Kitâb, sünnet, icmâ‘ ve kıyâsın dışında kalan ve hücciyeti konusunda ihtilaf edilen delilleri merkeze alarak Çârperdî’nin usûl düşüncesini, etkilendiği usûlcüleri ve usûl tartışmalarında kullandığı yöntemi tespit etmektedir. Türkiye’de Çârperdî ile ilgili TDV İslâm Ansiklopedisi ve İslam Düşünce Atlası başta olmak üzere sınırlı sayıda birkaç araştırmanın olması, çalışmanın Çârperdî’ye dair usûl merkezli araştırmaların artmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.