Browsing by Author "Gençoğlan, Serpil"

Now showing 1 - 5 of 5

Programlanabilir Lojik Kontrolör (Plc) Tabanlı İklim İstasyonu için Bitki Su Tüketimi Hesap Yazılımının Geliştirilmesi
(2019) Usta, Selçuk; Gençoğlan, Serpil; Gençoğlan, Cafer; Ekin, Şarlı
Bu çalışmada; bazı iklim parametrelerini kullanarak FAO 56 Penman Monteith yönteminegöre günlük Referans evapotranspirasyon (ETo) miktarını hesaplayan, CODESYS-STprogramlama dilinde bir iklim istasyonu yazılımının geliştirilmesi, bu yazılım kullanılarakmısır (Zea mays L.) bitkisinin bitki su tüketiminin hesaplanması ve mevcut verilerlekarşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma, Kahramanmaraş ilinde Meteoroloji GenelMüdürlüğünden temin edilen 2018 yılı günlük iklim verileri ile yürütülmüştür. Yazılım,PLC_PRG (PRG) programına ek olarak ET0_hesap (PRG), entegral (PRG) ve iklim_verileri(PRG) alt programlarından oluşturulmuştur. İklim istasyonu yazılımı kullanılarak günlük ETodeğerleri hesaplanmıştır. Bu ETo değerleri, mısırın bitki büyüme katsayıları (kc) ile çarpılarakmısırın günlük bitki su tüketimi (ETc) belirlenmiş ve \"Türkiye’de Sulanan Bitkilerin SuTüketim Rehberi\" ile karşılaştırılmıştır. Yazılımla hesaplanan ETc değerlerinin Rehberdeverilen ETc değerlerinden olan sapma miktarının bir ifadesi olarak OMGH %8.17, KOKH0.55 olarak hesaplanmıştır. ETo ve ETc değerleri arasındaki ilişki ETc= 2.1298ETo-6.2876(R2= 1) fonksiyonu ile ortaya koyulmuştur. Yazılımın Rehberle uyumlu olduğu, günlük ETo veETc hesaplamalarında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Programlanabilir Lojik Kontrolör (Plc) Tarafından Yönetilen Bir Tartılı Lizimetre Sisteminin Geliştirilmesi
(2020) Gençoğlan, Cafer; Usta, Selçuk; Gençoğlan, Serpil
Bu çalışmada; PLC tarafından kontrol edilebilen bir tartılı lizimetre sistemi geliştirilerek,Kahramanmaraş koşullarında Maraş 18 tipi ceviz bitkisi üzerinde test edilmesi amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda, öncelikle 3 mm kalınlıklı paslanmaz çelik sac kullanılarak birlizimetre tankı oluşturulmuştur. Lizimetre tankı 113 cm çapında ve 130 cm derinliğinde olup,1.5x1.5 m boyutlarındaki bir elektronik kantarın üzerine yerleştirilmiştir. Kantar 5 tonkapasiteli olup, 4 adet yük algılayıcısına ve RS 232 çıkışa sahiptir. Lizimetre tankına yağışlagiren su miktarını ve drenaj yoluyla çıkan su miktarını ölçmek amacıyla iki adet plüviyometrekullanılmıştır. Lizimetre tankının altına Ø 25 çaplı bir çıkış koyularak, drenajla çıkan su aynıçaptaki bir boru ile plüviyometreye aktarılmıştır. Günlük evapotranspirasyon miktarınınbelirlenmesinde su bütçesi eşitliği kullanılmıştır. Sulama sistemi, kantar ve plüviyometrelerPLC tarafından kontrol edilmiştir. Bu doğrultuda CODESYS programlama dili kullanılaraklizimetre, yağış ölçümü, drenaj ölçümü ve sulama programları hazırlanmış ve PLC’yeyüklenmiştir. Lizimetre sistemi kullanılarak; ceviz bitkisinin 2018 yılı Haziran-Ekim dönemiboyunca toplam evapotranspirasyon miktarının 261 mm olduğu, günlük evapotranspirasyonmiktarının ise 1.25-3.5 mm gün-1arasında değiştiği belirlenmiştir.
Lizimetre Kullanılarak Maraş 18 Çeşidi Ceviz Ağacının Su Tüketiminin Belirlenmesi
(2020) Gençoğlan, Cafer; Gençoğlan, Serpil; Usta, Selçuk
Son yıllarda ceviz yetiştiriciliğine olan ilginin artmasıyla birlikte kurulan yeni ceviz bahçelerinin sayısı da hızla artmaktadır. Bu bahçelerde yetiştirilecek meyve verimi yüksek ceviz ağaçlarının su tüketimlerinin bilinmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, yüksek meyve verimine sahip olan Maraş 18 çeşidi ceviz ağacının Kahramanmaraş koşullarındaki su tüketimi miktarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda lizimetre, elektronik kantar, tahliye tankı, plüviyometre ve damla sulama sisteminden meydana gelen bir tartılı lizimetre sistemi (TLS) oluşturulmuştur. TLS, Programlanabilir Lojik Kontrolör cihazı (PLC) tarafından kontrol edilmiştir. Öncelikle TLS koşullarında bir boyutlu su dengesi yöntemi uygulanarak, iki yaşındaki genç ceviz ağacının 2018 yılı Haziran - Ekim dönemi boyunca günlük su tüketimi miktarları (ETgenç) belirlenmiştir. Daha sonra ETgenç miktarlarına bağlı olarak, yetişkin ceviz ağaçlarının günlük su tüketimi miktarları (ETyetişkin) tahmin edilmiştir. Genç ceviz ağacı için 1.22 - 3.20 mm gün-1 arasında değişen ETgenç miktarları elde edilmiştir. İki yaşındaki genç ceviz ağaçlarının yetişkin ceviz ağaçlarının %30 - 40’ı oranında su tükettikleri göz önünde bulundurularak, 15 günlük dönemler için ETyetişkin miktarları tahmin edilmiştir. ETyetişkin miktarları Haziran ayı için 6.77 mm gün-1, Temmuz ayı için 8.49 - 9.14 mm gün-1, Ağustos ayı için 5.71 - 6.00 mm gün-1, Eylül ayı için 3.86 - 7.43 mm gün-1 ve Ekim ayı için 3.49 mm gün-1 olarak tahmin edilmiştir. ETyetişkin miktarlarının “Türkiye’de Sulanan Bitkilerin Su Tüketim Rehberi” ile %80 oranında uyumlu oldukları ve yetişkin ceviz ağaçları için hazırlanacak sulama programlarında kullanılabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır.
Akdeniz – Güneydoğu Anadolu Geçit Kuşağı Koşullarına Uygun Hargreaves Modeli Solar Radyasyon Tahmin Eşitliğinin Geliştirilmesi ve Test Edilmesi
(2023) Gençoğlan, Cafer; Usta, Selçuk; Gençoğlan, Serpil
Bu çalışmada, Hargreaves solar radyasyon (Rs) tahmin modelinin Akdeniz – Güneydoğu Anadolu geçit kuşağı koşullarına uygun kalibrasyonunun yapılması ve test edilmesi amaçlanmıştır. Kalibrasyon eşitliğinin oluşturulmasında Kahramanmaraş iline ait maksimum, minimum, ortalama hava sıcaklığı (Tmax, Tmin, T), Rs ve extraterrestrial radyasyon (Ra) verilerinin uzun yıllar ortalaması (1938 – 2020) günlük değerleri kullanılmıştır. Ra değerleri coğrafi konum ve zamana bağlı olarak tahmin edilmiştir. Kalibrasyon katsayıları (a, b) Microsoft Excel programı çözücü eklentisi kullanılarak, sırasıyla 0.0984 ve 0.3695 olarak belirlenmiştir. Uzun yıllar ortalaması günlük Rs değerleri 4.99 – 32.56 MJ/m2 gün, kalibrasyon eşitliği kullanılarak tahmin edilen Rs değerleri ise 7.33 – 33.25 MJ/m2 gün aralığında değişmiştir. Ölçülen değerlerdeki değişimin tahmin değerleri ile açıklanabilme oranı %97.34 (R2= 0.9734) olarak elde edilmiştir. Ölçülen ve tahmin edilen Rs değerleri arasındaki sapmanın bir göstergesi olarak dikkate alınan ortalama mutlak göreceli hata oranı (MAPE) ve karekök ortalama karesel hata (RMSE) sırasıyla %8.71 ve 1.54 MJ/m2 olarak belirlenmiştir. Kalibrasyon eşitliği Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinde (KSÜ) 2021 yılında ölçülen günlük ortalama Tmax, Tmin, T ve Rs verileri ile test edilmiştir. Bu verilerin ölçülmesinde Programlanabilir Lojik Kontrolör (PLC) tarafından yönetilen sıcaklık ve radyasyon sensörleri kullanılmıştır. Ölçülen ve tahmin edilen günlük Rs değerleri sırasıyla 10.40 – 29.13 MJ/m2 gün ve 13.80 – 31.16 MJ/m2 aralıklarında değişmiştir. Ölçülen değerlerdeki değişimin tahmin değerleri ile açıklanabilme oranı %86.71 (R2= 0.8671) olarak belirlenmiştir. MAPE ve RMSE sırasıyla %10.57 ve 2.57 MJ/m2 olarak elde edilmiştir. Yöre koşulları ile uyumlu Hargreaves modeli kalibrasyon eşitliği kullanılarak, doğruluk oranı yüksek solar radyasyon tahminleri yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Sulama Otomasyonu Sistemlerinin Tasarımında Kullanılabilecek İş Akış Şemalarının Oluşturulması
(2019) Gençoğlan, Cafer; Usta, Selçuk; Gençoğlan, Serpil
Otomasyon, insan müdahalesine ihtiyaç duyulmadan çeşitli cihaz, sistem ve programlarınişletilmesini sağlayan mekanik, elektronik ve bilgisayar tabanlı bir teknolojidir. Sulama otomasyonusistemi; çevre, su kaynakları ve üretim maliyeti dikkate alınarak daha az insan gücü, daha kontrollüve daha kaliteli tarımsal üretim ile planlanmalıdır. Sulama programını sera, tarla ve bahçe bitkileriyetiştiriciliğinde uygulama becerisine sahip olmalıdır. Sulama otomasyonu sistemi bazı işlembasamakları takip edilerek oluşturulmaktadır. Bunlar; sulama programının hazırlanması, sistembileşenlerinin seçilmesi, projenin hazırlanması, yazılımın hazırlanarak test edilmesi ve sisteminkurulmasıdır. Bu aşamalardan geçirilen sulama otomasyon sistemi, sulama suyunun etkinkullanımını sağlar, işçiliği azaltır, sulama programını izler ve üretim maliyetlerini azaltır. Buçalışmada, bitki su tüketimine ve bitki kök bölgesindeki nem düzeyine duyarlı sulama otomasyonusistemlerinin tasarımına yardımcı olabilecek iş akış şemaları oluşturulmuştur.