Browsing by Author "Kardaş, Mehmet Nuri"

Now showing 1 - 15 of 15

Karma Metinlerin Ortaokul Öğrencilerinin Okuma Tutumları ve Okur Öz Algılarına Etkisi
(2023) Kardaş, Mehmet Nuri; Kaya, Mustafa
Bu araştırmanın temel amacı karma biçimli metinlerin ortaokul öğrencilerinin okuma tutumuna ve okur öz algısına etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden gerçek deneysel desen çeşitlerinden ön test-son test kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 42 öğrenci oluşturmaktadır. Deneysel çalışmanın yapıldığı gruptaki öğrenciler, amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesine göre seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak 25 maddeden oluşan, Özbay ve Uğur (2009) tarafından geliştirilen okuma tutum ölçeği ile Keskin ve Atmaca (2014) tarafından geliştirilen, 41 maddeden meydana gelen okur öz algısı ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde deney grubu ile kontrol grubu öğrencilerinin testleri arasında bir farklılık meydana gelip gelmediğini tespit etmek için istatistik paket programı “SPSS-PASW Statistcs” kullanılmıştır. Grupların kendi içinde farklılıklarını tespit etmek için bağımlı gruplar t testi, gruplar arasındaki farklılığı belirlemek için ise bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda karma metinlerin ortaokul öğrencilerinin okuma tutumu ve okur öz algısı üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Bilingual Students' Turkish Writing Competencies (achievement, Attitude, Anxiety and Application of Writing Strategies) and an Investigation of These Competencies in Terms of Some Variables
(2024) Can, Furkan; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışmanın amacı; iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma yeterliklerini (tutum, kaygı, başarı ve yazma stratejilerini uygulama) ve bu yeterliklerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap okuma, günlük tutma durumu, okunan kitap türü değişkenleriyle ilişkisini tespit etmektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Van ili merkez ilçelerindeki ortaokullarda öğrenim gören 207 iki dilli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; 'Üstbilişsel Yazma Stratejileri Ölçeği', 'Yazma Tutumu Ölçeği', 'Kompozisyon Değerlendirme Ölçeği' ve 'Yazma Kaygısı Ölçeği' ile toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 21 paket programı kullanılarak parametrik ve non-parametrik analiz teknikleri ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma başarılarının 'yüksek' seviyede olduğu bulgulanmıştır. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap okuma, günlük tutma durumu, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık iki dilli öğrencilerin yazma başarı düzeylerinin kadınlarda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Çalışmada iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma tutumunun 'yüksek' düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Buna karşılık kadınların ve günlük tutanların yazma tutumlarının daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca sonuçlara göre iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma tutumlarında evde daha çok konuşulan dilin etkili olduğu görülmüştür. İki dilli öğrencilerin Türkçe yazma kaygısının 'kısmen yüksek' düzeyde olduğu bulunmuştur. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık erkeklerin yazma kaygılarının kadınlara göre daha yüksek olduğu, iki dilli öğrencilerin Türkçe ii yazma kaygılarında evde daha çok konuşulan dilin etkili olduğu, günlük tutmayanların tutanlara oranla daha yüksek kaygı yaşadıkları belirlenmiştir. Çalışmada iki dilli öğrencilerin yazma stratejilerinin 'yüksek' düzeyde olduğu bulgulanmıştır. İlgili bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık kadınların üstbilişsel yazma strateji düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu, günlük tutan öğrencilerin tutmayan öğrencilere göre daha yüksek üstbilişsel yazma stratejine sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: iki dilli öğrenciler, Türkçe yazma yeterliği, başarı, kaygı, tutum, strateji, değişkenler
Karşılıklı Öğretim Tekniğinin İki Dilli Öğrencilerin Okuduğunu Anlama ve Özetleme Becerisine Etkisi ve Yapılan Uygulamalara Yönelik Öğrenci Görüşleri
(2025) Ceylan, Sarya Sara; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışma, ortaokul düzeyindeki iki dilli öğrencilerin Türkçe derslerinde karşılıklı öğretim tekniği kullanılarak okuma ve yazma becerilerinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Bu çalışmanın yöntemi, ortaokul düzeyinde öğrenim gören iki dilli öğrencilerin Türkçe dersinde karşılıklı öğretim tekniği kullanılarak okuma ve yazma becerilerinin gelişimine etkisini incelemek amacıyla karma araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise öğrenci görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubu, deney ve kontrol grubunda yer alan toplam 30 iki dilli öğrenciden oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak başarı testi, okuduğunu anlamaya ilişkin öz yeterlilik algısı ölçeği, okumaya yönelik tutum ölçeği ve öğrenci görüşme formu kullanılmış; verilerin analizinde betimsel istatistikler, normallik testleri ve bağımlı/bağımsız örneklemler için t-testleri uygulanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen nicel ve nitel veriler birlikte yorumlanarak araştırmaya bütüncül bir bakış açısı kazandırılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, karşılıklı öğretim tekniği uygulanan deney grubundaki öğrencilerin okuma başarılarında anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. Özellikle özetleme öz yeterliklerinde belirgin bir gelişme sağlanmıştır. Öğrenciler, bu teknik sayesinde metinleri daha iyi anladıklarını, okuma hızlarının arttığını ve yazma becerilerinde ilerleme kaydettiklerini ifade etmişlerdir. Ancak, öz yeterlilik algısı ve okumaya yönelik tutum gibi bazı değişkenlerde anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Tartışma bölümünde, karşılıklı öğretim tekniğinin öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal gelişimlerine katkı sağladığı vurgulanmıştır. Öğrencilerin metinle etkileşim kurma, soru sorma, tahmin etme, açıklama yapma ve özetleme becerilerinin geliştiği belirlenmiştir. Teknik aynı zamanda öğrenci motivasyonunu artırmış, öğrenme sürecini daha anlamlı ve eğlenceli hale getirmiştir. Araştırma sonucunda, karşılıklı öğretim tekniğinin daha uzun süreli ve sistemli şekilde uygulanması, eğlenceli içeriklerle desteklenmesi ve farklı derslerde de yaygınlaştırılması önerilmektedir. Ayrıca, öğrenci görüşlerinin öğretim süreçlerine entegre edilmesi ve iki dilli bireylere yönelik yapılandırılmış programların geliştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Ezop Masalları'nın Eğitsel İletiler Metin-Görsel Uyumu Ve Söz Varlığı Yönünden İncelenmesi
(2025) Akgül, Miray; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu araştırmada Ezop Masalları'nın eğitsel iletiler, metin-görsel uyumu ve kalıplaşmış söz varlığı açısından incelenmesi amaçlanmıştır Çalışma nitel araştırma yöntemine uygun olarak yapılandırılmıştır. Araştırma doküman incelemesi (belgesel tarama) modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Çalışmada masalların resim-metin uyumunu incelemek için Cımbız (2017) tarafından geliştirilmiş olan 'Resim–Metin İlişkisi Kategori Listesi' kullanılmıştır. Masallarda yer alan eğitsel iletilerin incelenmesinde 'Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde yer alan 20 eğitsel ileti esas alınmıştır Çalışmanın söz varlığı unsurları boyutunda masallarda yer alan deyimler, atasözleri, ikilemeler ve argo ifadeler incelenmiştir. Veri toplama sürecinde metinler; eğitsel iletiler, görsel destek unsurları ve kalıplaşmış söz varlığı unsurları açısından kodlanarak temalara ayrılmıştır. Elde edilen bulgular frekanslarla desteklenmiş ve nitel yorumlarla açıklanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, masallarda yer alan söz varlığı unsurlarının daha çok deyimler ve ikilemelerden oluştuğu, atasözlerine sınırlı oranda yer verildiği, argo sözcüklere ise yer verilmediği görülmüştür. Bazı masallarda birkaç eğitsel iletiye yer verildiği, bazı masallarda ise hiç yer verilmediği görülmüştür. Ayrıca metinlerde içerik-görsel uyumuna yeterince dikkat edilmediği tespit edilmiştir
2023 Ölçme Değerlendirme Yönetmeliğinin Türkçe Dersi Sınavlarında Uygulanmasına İlişkin Öğretmen Görüşleri
(2025) Birinci, Hasan; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışma, 2023 yılında yürürlüğe giren yeni Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği çerçevesinde, Türkçe öğretmenlerinin dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerine yönelik uyguladıkları sınavlarla ilgili deneyim ve görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak yapılan durum çalışması yöntemi ile gerçekleştirilmiş olup, Van ili merkez ilçelerindeki ortaokullarda görev yapan 14 Türkçe öğretmeni çalışma grubuna dâhil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF)' ile toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, dinleme ve konuşma becerilerinin sınavla ölçülmesinin güç olduğu ve sürece dayalı değerlendirmenin bu becerilerin daha doğru ve kapsamlı bir şekilde ölçülmesine olanak tanıyacağı bulgulanmıştır. Ayrıca, teknolojik altyapı eksikliklerinin, öğrenci tutumlarının ve bireysel farklılıkların ölçme süreçlerini olumsuz etkilediği; sınavların öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmaması ve değerlendirme süreçlerinin nesnelliği üzerinde çeşitli olumsuz etkiler oluşturduğu vurgulanmıştır. Konuşma becerisi sınavlarında, öğrencilerin sınav kaygısı ve zaman kısıtlamaları nedeniyle gerçek potansiyellerini sergileyemedikleri ifade edilmiştir. Diğer taraftan, sınav senaryolarının planlama kolaylığı sağlama ve öğretmene rehberlik etme gibi avantajlarına rağmen, esneklik eksikliği, kapsam geçerliliği ve sınıf seviyelerinin yeterince dikkate alınmaması gibi dezavantajlar belirtilmiştir. Katılımcılar, Millî Eğitim Bakanlığı'nın sağladığı ölçme araçlarının sınırlamaları karşısında, kendi hazırladıkları araçların öğrenci seviyesine daha uygun olduğunu ayrıca müfredatın dört beceriye dayalı olarak yeniden yapılandırılmasını ve öğretmenlere yönelik sürekli eğitim desteği sağlanmasının gerekliliğini vurgulamıştır. Bu bağlamda, sınıf içi ortam koşullarının ve zaman sınırlamalarının ölçme süreçlerinin etkinliğini ciddi biçimde engellediği ifade edilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen bulgular doğrultusunda, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin daha verimli hale getirilmesi için çeşitli yapısal ve pedagojik öneriler sunulmuştur.
An Examination on the Reading and Writing Habits of Teachers Teaching Turkish (classroom and Turkish Teachers)
(2021) Öztürk, Müjgan Sevin; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışmanın amacı, Türkçe eğitimi veren öğretmenlerin (sınıf ve Türkçe öğretmenlerinin) okuma ve yazma alışkanlıklarının düzeyini belirlemek ve bu alışkanlıkların çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterme durumlarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Özdemir (2011) tarafından geliştirilen 'Yazma Alışkanlığı Ölçeği' ve Susar Kırmızı (2012) tarafından geliştirilen 'Öğretmen Adaylarının Okuma Alışkanlığına Yönelik Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Türkçe dersine giren Türkçe ve sınıf öğretmenleri, örneklemi ise seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme ile seçilen 58 sınıf öğretmeni ve 98 Türkçe öğretmeninden oluşmaktadır. Veri analizinde, evren ve örneklemin özetlenmesinde betimsel istatistik ölçüleri (frekans ve yüzdeleri), ölçme araçlarından elde edilen ölçümlerin dağılımı için normallik testleri (Komogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk), Ölçümlerin güvenirliği için Cronbach alfa katsayısı, grup sayısı iki olan değişkenler için Mann-Whitney U testi, grup sayısı ikiden fazla olan değişkenler Kruskal Wallis H testi ve ölçme araçlarının alt faktörleri arasındaki ilişkiler için basit doğrusal korelasyon (Spearman sıra farkları) analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Türkçe öğretmenlerinin okuma alışkanlığı düzeyinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Türkçe dersine giren öğretmenlerin okuma alışkanlığına yönelik tutum düzeylerinin cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve kadın öğretmenlerin daha yüksek tutum düzeyine sahip oldukları görülmüştür. Bununla birlikte, Türkçe dersine giren öğretmenlerin okuma alışkanlığına yönelik tutum düzeylerinin aylık okunan kitap sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Ancak öğretmenlerin, okuma alışkanlığına yönelik tutum düzeylerinin branşa, mesleki kıdeme, görev yaptıkları kuruma, eğitim düzeylerine, görev yaptıkları yere ve şahsi kütüphaneye sahip olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Türkçe dersine giren öğretmenlerin yazma alışkanlığı düzeyinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, öğretmenlerin yazma alışkanlığı düzeylerinin görev yaptıkları yerleşim yerine ve aylık okunan kitap sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Ancak öğretmenlerin yazma alışkanlığı düzeylerinin cinsiyete, branşa, mesleki kıdeme, çalıştıkları kurum türüne ve eğitim düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür.
Türkiye’de İkidillilik Üzerine Yapılmış Akademik Çalışmaların Eğilimleri
(2023) Kardaş, Mehmet Nuri; Can, Furkan
Çalışmanın amacı Türkiye’de iki dillilik üzerine yapılmış akademik çalışmaların (tez ve makale) eğilimlerini belirlemektir. Çalışma nitel araştırma yöntemine uygun olarak hazırlanmıştır. Çalışmanın verilerini incelemek ve araştırmanın problem sorularına yanıt aramak üzere nitel araştırma tekniklerinden doküman taraması/incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın verilerinin incelenmesi sürecinde veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen Akademik Eser İnceleme Formu kullanılmıştır. Çalışmanın materyalini Türkiye’de iki dillilik üzerine yayımlanan ve tam metnine ulaşılan lisansüstü tez ve araştırma makaleleri oluşturmuştur. Veri toplama aracı ile toplanan verilerin analizinde nitel analiz tekniklerinden betimsel analiz yapılmıştır. Çalışmanın sonunda 1923-2021’de toplamda 23’ü doktora tezi, 98’i yüksek lisans tezi, 149’u makale olmak üzere 270 adet çalışma yapıldığı; yıllara göre çalışma sayısında düzenli bir artışın olduğu belirlenmiştir. Lisansüstü tezlerin %89’unun Sosyal Bilimler ve Eğitim Bilimleri enstitülerinde yapıldığı, sadece 41 üniversitede ilgili konuda tez yapıldığı, en çok tezin yapıldığı ilk beş üniversitenin sırasıyla Gazi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Ankara Üniversitesi olduğu tespit edilmiştir. İncelenen çalışmaların %67’sinde nitel, %29’unda nicel, %4’ünde ise karma araştırma yönteminin kullanıldığı belirlenmiştir. Çalışmalarda araştırma konusu edilen dil becerilerinin sırasıyla yazma becerisi %18,1, konuşma becerisi %12,5, okuma becerisi %5,5 ve dinleme becerisi %1,4 oranında çalışıldığı, çalışmaların %60,7’sinde ise karma dil becerileri ve diğer konularda yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan çalışmaların çalışma gruplarını/materyalini sırasıyla öğrenciler %49, dokümanlar %21, yetişkin iki dilliler %15, öğretmenler %9, veliler %4, akademisyenler %2 oluşturduğu belirlenmiştir.
Awareness of Turkish Teachers About Active Learning and Their Application Status of Active Learning in Lessons
(2020) Büyükikiz, Aytaç; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu araştırmanın temel amacı, Türkçe öğretmenlerinin Türkçe derslerinde aktif öğrenmeye ilişkin farkındalıklarını/yeterliklerini ve derslerde aktif öğrenmeyi uygulama durumlarını belirlemektir. Çalışmada nitel ve nicel desenlerin birlikte yürütüldüğü 'Karma Araştırma Yöntemi' kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Van İli Merkez ilçelerindeki (İpekyolu, Tuşba, Edremit) eğitim kurumlarında görev yapan Türkçe öğretmenlerinden toplanmıştır. Bu bağlamda 2020-2021 öğretim yılında Van Merkez ilçelerinde eğitim faaliyeti yürüten 128 Türkçe öğretmeni çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme metodu kullanılarak oluşturulmuştur. Araştırmada nitel verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu', nicel verilerin toplanmasında ise beşli likert olarak geliştirilen 'Türkçe dersinde aktif öğrenme etkinliklerini uygulama durumu ölçeği' kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi, nicel verilerin analizinde ise parametrik olmayan istatistik teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri üzerinde yapılan analizler sonunda; Türkçe öğretmenlerinin derslerinde aktif öğrenme tekniklerini yüksek düzeyde kullandıkları belirlenmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkene etkisine ilişkin bulgularda 'Aktif öğrenme kursu alma' durumu anlamlı ölçüde etkili bulunmuştur. 'Cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan fakülte, lisansüstü eğitim alma' değişkenlerinin ise bağımlı değişkenle etkisi anlamsız bulunmuştur. Araştırmanın nitel boyutundaki bulgular da Türkçe öğretmenlerinin aktif öğrenme ile ilgili teorik ve pratikte yeterli birikime ve farkındalığa sahip olduklarını göstermektedir. Araştırmanın nitel boyutunda elde edilen sonuçların nicel boyutunda elde edilen verileri önemli ölçüde desteklediği sonucuna ulaşılmıştır.
A Study on Vocabulary Items in 6, 7 and 8th Grade Turkish Textbooks
(2019) Kargın, Fatma; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu araştırmanın amacı 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin söz varlığı ögelerini belirlemektir. Araştırmada ifade edilen temel amaç kapsamında; 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerde işlenen sözcüklerin sıklık dizinini, sözcüklerin türlerine ve sayılarına göre (atasözleri, deyimler, ikilemeler, kısaltmalar, Türkçeleşmemiş sözcükler, özel isimler, özdeyişler, ilişki sözleri, söz varlığı ögelerinin temalara dağılımı) dağılımını tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın ifade edilen amaçları çerçevesinde araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmanın nesneleri, MEB tarafından 2018-2019 eğitim-öğretim yılında ortaokul 6, 7 ve 8. sınıflarda okutulan Eksen, Destek ve MEB Yayınevlerine ait Türkçe ders kitaplarındaki metinlerden oluşmaktadır. Araştırmanın verilerini analiz etmek için içerik analizi ve betimsel istatistiki yöntemlerden frekans ve yüzde hesaplama kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen 6, 7 ve 8. Sınıf Türkçe ders kitaplarının Türkçenin söz varlığını yansıtma açısından değişkenlikler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türkçe ders kitaplardaki metinlerde sözcük sayısı arttıkça farklı söz sayısında da artış olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Söz Varlığı, Türkçe, Ders Kitapları, Türkçe Eğitimi
Evaluation of Text and Activities in Secondary School Turkish Textbooks in Terms of Genre and Achievements
(2020) Çetinkaya, Veysel; Kardaş, Mehmet Nuri
Türkçe öğretiminin en önemli ve vazgeçilmez olan kaynağı ders kitaplarıdır. Ders kitabı; öğretmen ve öğrencilerin yol göstericisi ve dersin en kullanışlı yardımcısıdır. Türkçe ders kitapları yapısal olarak metinlerden ve metinlere bağlı etkinliklerden meydana gelir. Türkçe öğretiminin sağlıklı gerçekleşebilmesi için ders kitaplarının yeterli düzeyde olması gereklidir. Bu çalışmanın asıl amacı Türkçe ders kitaplarının metin türü ve etkinlikler konusunda yeterlilik düzeyini belirlemektir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerine göre desenlenmiştir ve çalışmada doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmanın dokümanları 2018'de okutulan dört ayrı Türkçe ders kitabı ve 2018 TDÖP'dir. Metin türü dağılımı verilerine ulaşmak amacıyla 'Türkçe Ders Kitabı Metin Türü Sınıflama Formu' kullanılmıştır. Çalışmada 2018 yılında MEB tarafından okutulan MEB Yayınları 5. Sınıf Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe Ders Kitabı, Eksen Yayınclık 6. Sınıf Ortaokul Türkçe Ders Kitabı, Dersdestek Yayıncılık Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe 7 Ders Kitabı, MEB Yayınları 8. Sınıf Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe Ders Kitabı incelenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler betimsel analiz tekniğine göre analiz edilmiştir. Söz konusu kitaplardaki metinlerin tür dağılımları belirlenip yüzde ve frekans tablolarıyla yorumlanmıştır. Diğer yandan ders kitabındaki her etkinliğin uyumluluk gösterdiği kazanım saptanmış ve kazanımların kitapta kullanım sıklığı yüzde ve frekans tablolarıyla belirtilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre Türkçe ders kitaplarında temalara göre metin sayılarına dikkat edildiği, metin türlerinin dengeli bir dağılım göstermediği, bazı metin türlerine sıklıkla yer verildiği ve bazı metin türlerine hiç yer verilmediği, etkinliklerin büyük bir kısmının okuma beceri alanıyla ilgili olduğu, diğer beceri alanlarının göz ardı edildiği ve kazanımların etkinliklere göre dengeli dağılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. O halde Türkçe ders kitaplarında yer alan metin türlerinin dengeli bir dağılıma sahip olması gereklidir. Programda belirtilen her metin türüne ders kitaplarında yer verilmelidir. Türkçe ders kitabındaki etkinliklerin kazanımlara ve beceri alanlarına göre dengeli bir dağılım göstermesi gereklidir.
The Effect of Micro Teaching Method on the Writing Skills of Seventhing Blinging Students
(2021) Yavuz, Engin; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu tez çalışmasında mikro öğretim yönteminin iki dilli yedinci sınıf öğrencilerinin yazma becerilerine etkisi incelenmiştir. Çalışmanın araştırma grubunu 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesinde yer alan Cumhuriyet Ortaokulunda öğrenim gören 28 iki dilli yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada deneysel yöntemlerden ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmıştır. Çalışmanın amacına uygun veri toplamak amacıyla Beydemir (2010) tarafından geliştirilen 'Yaratıcı Yazma Ürünlerini Değerlendirme Ölçeği' ve Sever (2000) tarafından geliştirilen 'Yazılı Anlatım Becerisini Değerlendirme Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde parametrik testler kullanılmıştır. Parametrik testlerden bağımlı ve bağımsız örneklemler t-testi, tercih edilmiştir. Araştırmada mikro öğretim yönteminin yazma becerisini ortalama 16,43 puan, yaratıcı yazma becerisini ise ortalama 16,23 puan artırdığı tespit edilmiştir. Kontrol grubuyla kıyaslandığında mikro öğretimin uygulandığı deney grubu lehine istatistiksel olarak da anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Özetlemek gerekirse, Mikro öğretim tekniği iki dilli 7. Sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma becerilerini geliştirmede Türkçe Öğretim Programı'nda önerilen etkinliklere kıyasla daha başarılı sonuçlar vermiştir. Anahtar sözcükler: mikro öğretim, iki dillilik, yazma becerisi, yaratıcı yazma.
An Analysis on the Tendencies of Articles Published in the Field of Teaching Turkish To Foreigners and Their Compliance With Academic Text Preparation Principles
(2020) Kardoğan, Mehmet; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışmanın amacı, 2005-2019 yılları arasında yabancılara Türkçe öğretimi alanında yapılan makalelerin eğilimlerini ve akademik metin hazırlama ilkelerine uygunluğunu tespit etmektir. Nitel araştırma yöntemine uygun çalışmada veriler doküman incelemesi/taraması modeliyle toplanmıştır. Çalışmanın materyalini yabancılara Türkçe öğretimi alanında yapılan ve tam metnine ulaşılan 582 araştırma makalesi oluşturmaktadır. Verilerin toplanması sürecinde araştırmacı tarafından uzman görüşü doğrultusunda son şekli verilen veri toplama araçları kullanılmıştır. Çalışmaların eğilimlerini belirlemek için 'Akademik Metin Eğilim Belirleme Formu' kullanılmıştır. Araştırma makalelerin akademik metin hazırlama ilkelerine uygunluğunu belirlemek için ise 'Makale Kontrol Formu' kullanılmıştır. Veri toplama araçlarıyla elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz (frekans ve yüzde) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda yabancılara Türkçe öğretimiyle ilgili makalelerin eğilimleri şu şekildedir; makalelerin önemli bir bölümünün nitel araştırma yöntemine uygun yapıldığı, 'dinleme' becerisi alanında yapılan makalelerin diğer öğrenme alanlarına göre nicelik bakımından sınırlı/yetersiz olduğu belirlenmiştir. Çalışmaların yayımlandıkları yıllara dağılımına bakıldığında en az çalışmanın 2005, 2012 yıllarında yapıldığı, 2012'den itibaren artan bir grafik çizdiği belirlenmiştir. Akademik metin hazırlama ilkeleri bağlamında değerlendirildiğinde ise makalelerin genel manada uygun nitelikleri taşıdığı tespit edilmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçlar, yabancılara Türkçe öğretimi alanında yapılacak araştırmalarda; dinleme öğrenme alanı, nicel ve karma yöntemli çalışmalara ağırlık verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Akademik metinler hazırlanırken akademik metin hazırlama ilkelerine daha çok dikkat edilmesi gerekmektedir. Anahtar sözcükler: Yabancılara Türkçe öğretimi, akademik yazı, ilkeler, eğilimler
The Effect of Active Learning Methods on Oral Communication Skills of the 5th Grade Students (speech-Listening) and Opinions of the Students on Active Learning Practices
(2018) İl, İlayda; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışmanın amacı, 5.sınıf öğrencilerinin; Türkçe konuşma becerilerini geliştirme, konuşma kaygılarını giderme, Türkçe dinleme beceri ve başarılarını geliştirmede aktif öğrenme tekniklerinin etkisini belirlemek ve aktif öğrenme uygulamalarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırmada nitel ve nicel araştırma tekniklerinin birlikte kullanıldığı 'karma yöntem' kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda deney grubu öğrencilerinin aktif öğrenme uygulamalarına yönelik görüşlerini almak için yapılandırılmış görüş bildirim formuyla görüşler toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde nicel, nitel verilerin analizinde ise nitel analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma gruplarını 2017-2018 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Van Merkez İpekyolu İlçesi'nde eğitim-öğretim faaliyetini sürdüren bir devlet ortaokulunun 5. sınıfına devam eden 61 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grupları rastgele (random) belirlenmiştir. Buna göre 30 öğrenci deney grubunda, 31 öğrenci ise kontrol grubunda yer almıştır. Öğrencilerin demografik ve akademik başarıları birbirine benzerdir. Deneysel uygulamalar sonunda aktif öğrenme tekniklerinin; öğrencilerin Türkçe konuşma becerilerinin geliştirilmesinde; Türkçe konuşma kaygılarının giderilmesinde, Türkçe dinleme akademik başarı ve becerilerinin geliştirilmesinde Türkçe Öğretim Programı (2017) çerçevesinde yapılan etkinliklere nazaran daha başarılı sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Ayrıca deney grubunda bulunan öğrencilerin büyük çoğunluğunun aktif öğrenme uygulamalarına ilişkin olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, öğrencilerin Türkçe sözlü iletişim beceri ve başarılarının geliştirilmesinde aktif öğrenme yöntemi tekniklerinin daha yoğun kullanılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bilingual Proficiencuof Bilingual Secondary School Students and Their Relationship With Some Variables
(2022) Aydoğan, Tuba; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışmanın amacı iki dilli ortaokul öğrencilerinin Türkçe konuşma yeterliklerini (tutum, kaygı, konuşma öz yeterliği) belirlemek ve bu yeterliklerinin cinsiyet, baba ve anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, akıllı telefona sahip olma, telefonu kullanma amacı, evde TV/radyo bulunma durumu, TV izleme süresi sınıf düzeyi değişenleriyle olan ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nicel ilişkisel tarama modeline uygun olarak hazırlanan çalışmanın katılımcılarını 156 iki dilli ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmanın veri toplama araçlarını 5'li likert şeklinde hazırlanan geçerlik ve güvenirliği olan Türkçe Konuşma Kaygısı Ölçeği, Türkçe Konuşma Tutum Ölçeği, Türkçe Konuşma Öz Yeterlik Ölçeği oluşturmuştur. Verilerin analizi parametrik olmayan analiz teknikleri ile yapılmıştır. Çalışma sonunda iki dilli öğrencilerin Türkçe konuşma tutumlarının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Türkçe konuşma tutumuna cinsiyet, öğrencilerin öğrenim gördüğü sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, TV izleme süresi, kitap okuma değişkenlerinin bir etkisi bulunmamıştır. Buna karşılık ailelerinde Arapça ve Türkçe konuşulan öğrencilerin Kürtçe konuşulan öğrencilere göre daha yüksek tutuma sahip olduğu tespit edilmiştir. İki dilli öğrencilerin Türkçe konuşma kaygılarının ise orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkçe konuşma kaygısına cinsiyet, öğrencilerin öğrenim gördüğü sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, TV izleme süresi, kitap okuma, ailede konuşulan dil değişkenlerinin bir etkisi bulunmamıştır. İki dilli öğrencilerin Türkçe konuşma öz yeterlik durumlarının da yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. İki dilli öğrencilerin Türkçe konuşma öz yeterlik durumlarına cinsiyet, öğrencilerin öğrenim gördüğü sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, TV izleme süresi değişkenlerinin bir etkisi bulunmamıştır. Buna karşılık kitap okuma değişkenin 'duygusal' boyutunda hiç kitap okumayan ile yılda 1-5 arası kitap okuyan öğrencilerin yıllık 11-15 kitap okuyanlara kıyasla daha yüksek duygusallık durumuna sahip oldukları belirlenmiştir.
An Examination on the Trends of the Articles Published in the Field of Speaking Skills and Their Compliance With Academic Text Writing Principles
(2024) Kanat, Ayşe; Kardaş, Mehmet Nuri
Bu çalışmanın amacı, 2005-2021 yılları arasında konuşma eğitimi alanında yayımlanan makalelerin eğilimleri ile akademik metin yazma ilkelerine uygunluğunu incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma nitel araştırma yöntemine uygun olarak hazırlanmıştır Çalışmanın verileri doküman incelemesi/taraması modeliyle toplanmıştır. Çalışmanın materyalini, konuşma eğitimi alanında yayımlanan 348 makale oluşturmuştur. Çalışmada incelenen makalelere Google, Google Akademik ile Dergi Park veri tabanları taranarak ulaşılmıştır. Araştırma çerçevesinde incelenen makalelerin eğilimleri 'çalışma grubu, yöntem, ilişkili olduğu dil becerisi, konu ve yayım yılına' göre değerlendirilmiştir. Makaleler, akademik metin yazma ilkelerine uygunluğu bakımından 'başlık, yazar bilgileri, özet, anahtar kelimeler, giriş, yöntem, bulgular, sonuç, tartışma, öneriler, kaynakça ve metin içi atıf' alt boyutlarında incelenmiştir. Çalışmaların eğilimlerini belirlemek için 'Eğilimleri Belirleme Formu (EBF)', makalelerin akademik metin yazma ilkelerine uygunluğunu belirlemek için ise 'Makale Kontrol Formu (MKF)' kullanılmıştır. Veri toplama araçlarıyla elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre makalelerde en fazla nitel, en az karma yöntem kullanıldığı; konuşma becerisinin okuma, yazma ve dinleme öğrenme alanlarıyla birlikte ele alan çalışma sayısının az olduğu; makale sayısında son yıllarda bir artış ve yığılmanın olduğu tespit edilmiştir. Konuşma eğitimi makalelerinde özet, giriş, yöntem, tartışma, kaynakça ve metin içi atıflarda eksiklikler olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın eğilimlerine yönelik daha geniş ve daha kapsamlı sorular doğrultusunda yeniden incelenmesi önerilmektedir. Çalışmanın akademik metin yazma ilkelerine uygunluğuna yönelik de araştırmacıların akademik metin yazma sürecine dair bilimsel araştırma yöntemleri derslerine yoğunlaşabilecekleri önerilmektedir.