Browsing by Author "Tatar, Bilge"

Now showing 1 - 1 of 1

Discredit Aesthetics: a Bakhtinian Approach To Novels of Leylâ Erbil
(2020) Tatar, Bilge; Uğurlu, Seyitbattal
Türkçe edebiyatın özgün yazarlarından biri olan Leylâ Erbil, ilk eserlerini 1950 Kuşağı'nın, sanatta biçim ve içeriğin birbirini etkilediği ve belirlediği şeklindeki modernist bir tutumla yazmıştır. Erbil'in, temel özellikleri 'başkaldıran', 'yıkıcı', 'aykırı' türü sözcüklerle nitelenen eserlerinde, güç ilişkileri üzerinden insanı temel haklarından yoksunlaştıran her tür dikey hiyerarşiye meydan okuyan uzlaşmaz muhalif bir eleştirellik; mizah, özellikle ironi dilinden dışa vurulur. Mikhail Mikhailoviç Bakhtin'in sosyal bilimlerin yanı sıra edebiyat eleştirisi terminolojisinde yaygın kullanıma açtığı ve temel amacı itibarsızlaştırma olan karnavalesk ve grotesk terimleri, kendisini sosyalist ve Freudyen olarak niteleyen yazarın eserlerini açımlamada elverişli iki temel anahtar olarak görülmüştür. Erbil, metinlerinde, kamusal alanda gerçekleşen karnavallarla hiyerarşilerin altüst olduğu, bedensel ve dilsel geçerli hiyerarşik değerler sisteminin rizomatik bir düzeye indirgendiği, kaba cinselliğin, bedensel atıkların, bedensel anomaliliklerin kaba jest ve mimikler eşliğinde ve ironik bir dille sergilendiği bir dil ve anlatı dünyası örer. Bu dünyada; iktidar aygıtları, otoriteler ve cinsiyetçi tutumlar karşısında uzlaşmaz bir muhaliflik sergilenir. Erbil, bu edebi bakışın görünür kılınması için yeni bir imlâyı da etkin bir araç biçiminde kullanır. Yazarın roman dokusu, Türkiye'nin uzak ve yakın tarihine göndermelerle de desteklenir. Bu çalışmada yazarın romanları, Bakhtin'in anılan iki terimi ve bunların derin yapılarıyla birlikte analitik ve eklektik bir yaklaşımla çözümlenmeye çalışılmıştır.