Maaday-kara Destanı ve Battal Gazi Destanı Üzerine Mukayeseli Bir Okuma

Abstract

Halk kültürün doğrudan anlatılara yansımaları okunabilecek olan destanlar, şüphesiz ortaya çıktıkları toplumun bir tezahürüdür. Bu yönüyle Türk anlatı geleneği oldukça geniş bir birikime sahip olmakla birlikte, söz konusu türün de yoğun olarak yaşatıldığı bir yapıya sahiptir. İşbu nedenle Türk destanları, farklı Türk topluluklarının yeniden inşa sürecini ele alan birer anlatı olarak aktarıcı görevi üstlenirler. Tam bu noktada bir Sibirya halkı destanı olan Maaday-Kara ile Anadolu'da ortaya çıkmış bir destan olarak Battal Gazi Destanı'ndan söz etmek yerindedir. Nitekim her iki destan da destana ilişkin vasıfları içermekle birlikte, etrafında şekillendikleri ana temalar farklıdır. Bu nedenle Altay Türkleri Destanı Maaday-Kara ile Anadolu Türkleri Destanı olan Battal Gazi Destanı arasında mukayeseli bir analiz yapılacaktır. Bu çalışmada amaçlanan, her iki destanı da, zaman, mekân, olay ve kişiler açısından mukayese ederek, destanların yapıları, örgü ve işleyiş biçimlerini ele almak olacaktır. Böylelikle Türk destan geleneğinde farklı iki temel üzerine oturtulmuş eserlerin analiziyle destan türü ve teşekkülü hakkında katkı sunulmaya çalışılacaktır.