Van İli İpekyolu İlçesi Hanelerinin Meyve-Sebze Tüketim Alışkanlıklarının Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Van ili İpekyolu ilçesinde yaşayan 382 hane halkının, meyve ve sebze tüketim alışkanlıkları ile bu alışkanlıkları etkileyen demografik ve sosyoekonomik faktörler incelenmiştir. Veriler anket yöntemiyle toplanmış, frekans dağılım tabloları oluşturularak sayı-yüzdeler hesaplanmış ve Ki-kare testi yapılmıştır. Bulgulara göre hanelerin büyük çoğunluğu düzenli olarak meyve ve sebze satın almakta, alışveriş için en çok manavları tercih etmektedir. Tüketicilerin meyve ve sebze seçiminde; tazelik, tat, hijyen, sağlık açısından güvenilirlik, görünüm ve organiklik en belirleyici kriterler olmuştur. Gelir düzeyi harcamalarda anlamlı farklılık oluşturmuş, özellikle yüksek gelir grubunda aylık 5.000 TL'nin üzerinde harcama yapanların oranı dikkat çekici şekilde yükselmiştir. Eğitim düzeyinin artmasıyla düzenli tüketim eğilimi de artmıştır. Ayrıca çocukların meyve ve sebze tüketimi, hanelerin düzenli alım davranışlarını destekleyen bir faktör olarak belirlenmiştir. Günlük meyve tüketim sıklığı ile harcamalar arasında da güçlü ilişkiler bulunmuştur. COVID-19 sürecinde özellikle turunçgil ve yeşil yapraklı sebzelerin tüketimi artmıştır. Sonuç olarak, meyve-sebze tüketiminde gelir, eğitim, aile yapısı, çocukların beslenme alışkanlıkları ve sağlık bilinci belirleyici unsurlar olarak öne çıkmıştır.

This study examined the fruit and vegetable consumption habits of 382 households living in the İpekyolu district of Van province, as well as the demographic and socioeconomic factors influencing these habits. Data were collected using a survey method, frequency distribution tables were created, percentages were calculated, and chi-square tests were conducted. According to the findings, the vast majority of households regularly purchase fruits and vegetables, most often shopping at greengrocers. Freshness, taste, hygiene, health-related safety, appearance, and organicity were the most decisive criteria in consumers' fruit and vegetable selection. Income level significantly influenced expenditures, with a notable increase in the proportion of those spending more than 5,000 TL per month, particularly in the high-income group. The tendency to consume regularly also increased with increasing education levels. Furthermore, children's fruit and vegetable consumption was identified as a factor supporting households' regular purchasing behavior. Strong correlations were also found between daily fruit consumption frequency and expenditures. Consumption of citrus and leafy green vegetables, in particular, increased during the COVID-19 pandemic. As a result, income, education, family structure, children's eating habits and health awareness emerged as the determining factors in fruit and vegetable consumption.