Cinsiyete Dayalı Mikroagresyon Farkındalık ve Önleme Psikoeğitim Programının Kadın Üniversite Öğrencilerinde Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Mikroagresyon Algısı ve Ruh Sağlığı Üzerine Etkisi

Abstract

Bu tez çalışması, kadın üniversite öğrencilerine yönelik geliştirilen cinsiyete dayalı mikroagresyon farkındalığı ve önlenmesine ilişkin psikoeğitim programının; toplumsal cinsiyet rolleri algısı, mikroagresyon düzeyi ve ruh sağlığı ile ilişkili belirtiler üzerindeki etkilerini yarı deneysel (ön test–son test) desenle değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmanın örneklemini, gönüllü katılımcı örnekleme tekniği ile duyuru afişiyle başvurarak gönüllü katılan 80 (Deney grubu(n=31) ve kontrol grubunu (n=49)) kadın öğrenci oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Çelişkili Cinsiyetçilik Ölçeği, Kadın Mikroagresyon Ölçeği, Depresyon-Stres-Anksiyete Ölçeği (DASS-21) ve Katılımcı Grup Deneyim Formu aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama süreci 15.09.2023-01.01.2024 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. SPSS 27 programıyla yapılan analizlerde, %95 güven aralığı ve %5 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerle ölçek puanları değerlendirilmiş; grup içi değişimi ölçmek için bağımlı gruplarda t testi, gruplar arası farkları test etmek ve ön test puanlarının etkisini kontrol etmek için ANCOVA uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının başlangıç düzeylerinin benzerliği, grupların homojen yapıda olduğunu göstermiştir. Eğitim sonrasında deney grubunun düşmanca cinsiyetçilik puanları anlamlı düzeyde azalmıştır (p <,001). Mikroagresyon ölçeğinde fiziksel güvenlik (p = ,005) ve çevresel mikroagresyon (p <,001) alanlarında anlamlı düşüşler görülmüştür. Eğitim, mikroagresyon türlerine göre %5,6 ile %10,3 arasında etkili olmuştur. Ayrıca, stres (p = ,004) ve depresyon (p = ,039) puanlarında anlamlı düşüş kaydedilirken, anksiyete puanlarında anlamlı değişim görülmemiştir. Katılımcıların büyük kısmı programın farkındalık artırıcı, verimli ve bakış açısını değiştirici olduğunu belirtmiştir

This thesis study aimed to evaluate the effects of a psychoeducation program on gender-based microaggression awareness and prevention developed for female university students on gender role perception, microaggression level and mental health-related symptoms with a quasi-experimental (pre-test-post-test) design. The sample of the study consisted of 80 female students (Experimental group (n=31) and control group (n=49)) who applied through the announcement poster with the volunteer participant sampling technique and participated voluntarily. Data were collected through the Personal Information Form, Contradictory Sexism Scale, Female Microaggression Scale, Depression-Stress-Anxiety Scale (DASS-21) and Participant Group Experience Form. The data collection process took place between 09.15.2023 and 01.01.2024. In the analyses conducted with the SPSS 27 program, 95% confidence interval and 5% significance level were taken as basis. Scale scores were evaluated with descriptive statistics; To measure the change within the group, t-test was applied in dependent groups, and ANCOVA was applied to test the differences between the groups and to control the effect of pre-test scores. The similarity of the initial levels of the experimental and control groups showed that the groups were homogeneous. After the training, the hostile sexism scores of the experimental group decreased significantly (p < .001). In the microaggression scale, significant decreases were observed in the areas of physical safety (p = .005) and environmental microaggression (p < .001). The training was effective between 5.6% and 10.3% according to the types of microaggression. In addition, significant decreases were recorded in stress (p = .004) and depression (p = .039) scores, while no significant change was observed in anxiety scores. The majority of the participants stated that the program was awareness-raising, productive and perspective-changing.