Basic of 'being and Knowledge' of Thought of İbn Khaldun

Abstract

İbn Haldun (1332-1406) İslâm düşünce tarihindeki önemli düşünürlerden biridir ve en çok umran ilmi ile tanınır. Dolayısıyla o, umran ilminin içerdiği konu ve tartışmalar bağlamında daha ziyade tarih, siyaset gibi alanlarda ele alınmıştır. Ancak bu çalışmalara bir göz atıldığında görüleceği üzere birçok çalışma onun düşüncesinin temelinde bulunan ontolojiyi ve bu ontolojiye dayalı olan epistemolojiyi ya ihmal etmiş ya da hak ettiği yeri vermemiştir. Biz, İbn Haldun'un anlaşılabilmesi için öncelikli olarak onun vahye dayalı ontolojisinin ve epistemolojisinin ortaya koyulması gerektiğine inanıyoruz. Bu iddiamızdan hareketle, onun üzerine yapılan çalışmalarda gördüğümüz bu eksikliği gidermek için onun varlık tasavvurunu ortaya koymaya ve ardından onun bilgi tasavvurunu da bu varlık tasavvuruna dayalı olarak izah etmeye çalıştık. Gördük ki, İbn Haldun'un özgün bir varlık tasavvuru var ve onun, bu varlık tasavvuru felsefî olarak temellendiriliyor. Nihayet, varlığa dair bu tasavvur onu klasik felsefî gelenekten ayırıyor. İbn Haldun'un bu özgün felsefî dizgesinin bugün bizler için yeni bir felsefî dizge adına imkân taşıdığı kanaatine vardık ve ne tür imkânlar barındırdığını ise sonuçta tartışmaya çalıştık.

Ibn Khaldun (1332-1406) is one of the most important thinkers in the history of Islamic thought and is best known for the science of umran. Therefore, he has been more addressed in the context of the issues and debates that contain in the science of umran, and in areas such as history and politics i.e. However, when these studies have been took a look, it can be seen that many studies have either neglected the ontology based on his thinking and the epistemology based on this ontology, or have not given it its rightful place. We believe that in order to understand Ibn Khaldun, his revelation-based ontology and epistemology must be put forward first. Based on this claim, we tried to put his ontology and then to explain his epistemology based on this ontology in order to overcome this deficiency we observe in his studies. We have seen that Ibn Khaldun has an original idea of being and his idea of being is based philosophically. Finally, this conception of existence distinguishes it from the classical philosophical tradition. We have come to the conclusion that Ibn Khaldun's original philosophical system provides for us a new philosophical system today and we have tried to discuss what kind of possibilities it contains.