The Fields of Occupation, Socio-Economic Structures and Capacity Use of Agribusiness Firms in Van Province

Abstract

ÖZET VAN İLİNDEKİ TARIMA DAYALI SANAYİ İŞLETMELERİNİN ÇALIŞMA ALANLARI, SOSYOEKONOMİK YAPILARI VE KAPASİTE KULLANIM DURUMLARI ULAŞ, Fatih Yüksek Lisans Tezi, Tanm Ekonomisi Ana Bilim Dalı Tez Danışmanı: Prof.Dr. Cengiz ÇAKIR Mart 2004, 66 Sayfa Hammaddelerim tarım kesiminden sağlamaları nedeniyle, tarıma dayalı sanayi işletmeleri Türkiye'nin ekonomik gelişimi ve kırsal kalkınmasında önemli bir rol oynarlar. Bu çalışmada Van ilindeki tarıma dayalı sanayi işletmelerinin faaliyet alanları, yapıları ve kapasite kullanımları incelenmiş ve bazı önerilerde bulunulmuştur. Van ilindeki tarıma dayalı sanayi işletmelerinin tümü gıda sanayii işletmeleridir. Çalışmada tam sayım hedeflenmiş olup, sadece 3 firma işbirliği yapmayı kabul etmemiştir. Araştırma 44 tarıma dayalı sanayi işletmesinden kişisel görüşme yoluyla derlenmiş anket verilerine dayanmaktadır. Anket verilerinden başka bazı resmi kuruluşların rapor ve belgelerinden de yararlanılmıştır. İşletmeler iki ayrı sınıflandırma sistemine göre analiz edilmiştir. Öncelikle işletmeler aşağıdaki şekilde alt kesimlere ayrılmıştır : a) Un ve unlu mamuller (26 işletme), b) Şeker ve şeker ürünleri (9 işletme), c) Et ve et ürünleri (3 işletme), d) Süt ve süt ürünleri (3 işletme), e) Yem fabrikaları (3 işletme). Daha sonra aynı firmalar, 'Küçük ölçekli' (13 işletme),'Orta ölçekli' (27 işletme) ve 'Büyük ölçekli' (4 işletme) olmak üzere çalışan sayısına göre sınıflandırılmıştır. Tarıma dayalı sanayi işletmelerinin belirli ekonomik, teknik ve yönetsel sorunları vardır. İşletmelerin çoğunun mali güçlükler ve talep yetersizliğinden kaynaklanan atıl kapasite sorunu bulunmaktadır, öz sermaye toplam varlıkların % 79.6'smı oluştururken, borçlar % 20.4'e karşılık gelmektedir. Pazarlama güçlükleri, enerji pahalılığı, kalifiye eleman ve finansman eksikliği karşılaşılan başlıca sorunlardır. Anahtar Kelimeler: Tarıma Dayalı Sanayi, Et Sanayii, Un Sanayii, Süt Sanayii, Şeker Sanayii, Yem Sanayii, Kapasite Kullanımı

ABSTRACT THE FIELDS OF OCCUPATION, SOCIO-ECONOMIC STRUCTURES AND CAPACITY USE OF AGRIBUSINESS FIRMS IN VAN PROVINCE ULAŞ, Fatih MSc Thesis, Department of Agricultural Economics Supervisor: Prof.Dr. Cengiz ÇAKIR March 2004, 66 pages Agribusiness firms play an important role in economic growth and rural development of Turkey, because they receive their raw materials from the farming sector. The fields of occupation, structures and capacity usage of agribussiness firms were studied and some suggestions were made for agribusiness firms in Van province. All of the agribussiness enterprises in Van province were consisted of food processing firms. A population census was aimed but three firms has not accepted cooperation. The study based on data gathered from 44 agribusiness firms by means of personal interviews. Besides the survey data reports and documents of some official institutions were also iralisied. Enterprises were analysed under two classification system. At first the firms were divided into sub-sectors as follows: a) 'Flour and baking' (26 enterprises) b) 'Sugar and candy' (9 enterprises) c) 'Slauhgterhouses and meat processing' (3 enterprises), d) 'Dairy products' (3 enterprises) e) 'Feed plants' (3 enterprises). Then the same firms were classified as 'Small Scale' (13 enterprises), 'Medium Scale' (27 enterprises) and 'Large Scale' (4 enterprises) firms, according to number of employees. Agribusiness firms have certain economic, technical and manegerial problems. Much of the enterprises have idle capacity stemming from financial difficulties and and lack of demand. Net worth makes up 79.6 percent of total assets while liabilities correspond to 20.4 percent. Marketing difficulties, high priced energy and lack of qualified employees and finance are the principal problems. Key words: Agribusiness, Meat Industry, Flour Industry, Dairy Industry, Sugar Industry, Feed Industry, Capacity in