Osmanlı Devrinde Mahmudî (Hoşab) Beyliği

Abstract

Hoşab, Van Gölü'nün güneydoğusundakurulmuş bir nahiyedir. Cumhuriyet dönemindeadı Güzelsu olarak değiştirilmiştir. Van-İranyolu üzerinde yer alması buranın öneminiartırmaktadır. Günümüzde idarî bakımdan fazlagelişemeyen bir beldedir. I. Selim (Yavuz)(1512-1520), Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dabirliği 1514'teki Çaldıran Savaşı'yla kurmayaçalışmıştır. Fakat bu birlik, oğlu I. Süleyman( K a n u n i ) ( 1 5 2 0 - 1 5 6 6 ) ' ı n 1 5 4 8 ' d eg e r ç e k l e şt ir d i ğ i II. İr a n S e f e ri ' y l esağlanabilmiştir. Bu sırada bazı mahallîbeylikler Osmanlı Devleti'ne tâbi olmuştur. Bubeyler, Van ve Diyarbekir eyaletlerine bağlanıpbulundukları yerleri birer sancak merkezi olarakyönetmişlerdir. XVI. yüzyılın ikinci yarısındansonra Osmanlı Devleti'ne tâbi olan MahmudîBeyliği, Safevîlerle yapılan savaşlarda büyükyararlıklar göstermiştir. XVI. yüzyıla kadarYezidî olan bu aşiret daha sonra ehl-i sünnetmezhebini kabul ederek Sünnî-Şafiî mezhebinibenimsemiştir. 1829 yılında Müküs Beyi HanMahmud tarafından beyliğin merkezi olanHoşap Kalesi, bölgedeki bazı beylerindesteğiyle kanlı bir askeri harekât sonucunda elegeçirilmiş ve Mahmudî Beyliği tarihsahnesinden kaldırılmıştır. Böylece, HanMahmud, bölgenin en güçlü şahsiyetlerindenbiri olmuştur.