Anayasa Mahkemesi ve Danıştay Kararları Işığında Meşru Beklenti İlkesinin Uygulanması

Abstract

Bu çalışmada, idare hukukunun temel ilkelerinden biri haline gelen meşru beklenti ilkesi, kavramsal temelleri, Türk hukukundaki uygulamaları ve uluslararası hukuk çerçevesinde karşılaştırmalı boyutlarıyla ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde ilkenin tanımı, hukuki dayanakları, ilgili kavramlarla ilişkisi ve sınırları incelenmiş; doktrindeki tartışmalar ve yargı içtihatlarına yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararları ışığında ilkenin ulusal hukukta nasıl yorumlandığı açıklanmış; uluslararası hukuk perspektifi kapsamında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı ve uluslararası yatırım tahkimi kararları üzerinden ilkenin gelişimi ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda, Türk hukukunda meşru beklenti ilkesinin giderek daha fazla uygulandığı, ancak hâlen açık bir normatif dayanağa kavuşmadığı, yargı içtihatlarında birlik bulunmadığı ve bazı alanlarda (özellikle vergi ve sosyal güvenlik) sınırlı şekilde uygulandığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda ilkenin yasal olarak tanımlanması, yargı kararlarında tutarlılığın sağlanması ve uluslararası standartlarla uyumlu bir biçimde geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

In this study, the principle of legitimate expectation, which has become one of the fundamental principles of administrative law, is examined in terms of its conceptual foundations, its applications in Turkish law, and its comparative dimensions within the framework of international law. In the first chapter, the definition of the principle, its legal basis, its relationship with related concepts, and its limits are analyzed; discussions in the doctrine and judicial precedents are included. In the second chapter, the interpretation of the principle in national law is explained in light of the decisions of the Constitutional Court and the Council of State; from an international law perspective, the development of the principle is addressed through the case law of the European Court of Human Rights, the Charter of Fundamental Rights of the European Union, and decisions of international investment arbitration. As a result, it has been determined that the principle of legitimate expectation is increasingly applied in Turkish law; however, it still lacks a clear normative basis, there is no consistency in judicial precedents, and its application remains limited in certain areas (particularly tax and social security). In this context, it is concluded that the principle should be legally defined, judicial decisions should be made consistent, and it should be developed in harmony with international standards.