The Determination of Harmful and Beneficial Insect Species Which Presents in Planting Feed Areas of Bitlis and Its Surroundings

Abstract

Çalışma 2005?2006 yıllarında Bitlis Merkez ve Güroymak, Ahlat, Tatvan, Hizan, Mutki ve Adilcevaz ilçeleri yem bitkileri ekiliş alanlarında yürütülmüştür. Çalışma ile Bitlis'te geniş alanlarda yetiştiriciliği yapılan yem bitkilerindeki yararlı ve zararlı böcek türlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Surveyler sonucunda yem bitkilerinde Coleoptera, Heteroptera, Hymenoptera, Homoptera, Lepidoptera takımlarına bağlı 19 familyaya ait 46 zararlı ve Coleoptera, Heteroptera, Diptera ve Raphidioptera takımlarına bağlı 4 familyaya ait 12 yararlı böcek türü saptanmıştır. Yonca hortumlu böceği Hypera variabilis Herst. (Col.: Curculionidae)'in bütün yem bitkileri alanlarında ana zararlı olduğu gözlenmiştir. Bu türün en büyük zararı Mayıs ortası ile Haziran sonu arasında yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca Sitona sp. (Col.: Curculionidae), Camptopus lateralis Germ. (Hem.: Alydidae). Nezara viridula L, Dolycoris baccarum L.(Hem.: Pentatomidae), Acyrthosiphon pisum Harris ve Therioaphis trifolii Monell (Hom.: Aphididae) türlerine tüm survey alanlarında rastlanmış ve yer yer ciddi zararlara neden oldukları görülmüştür. Doğal dengede önemli etkileri bulunan Coccinella septempunctata L. (Col.: Coccinellidae) faydalı türler içinde en yüksek yoğunluğu göstermiştir. Diğer faydalı türler Adonia variegata Goeze (Col.: Coccinellidae), Nabis ferus L. (Hem.: Nabidae), Eupeodes (=Metasyrphus) corollae F., Melanostoma mellinum L. ve Sphaerophoria rueppellii Wied. (Dip.: Syrphidae) türleri yaygın ve sık olarak görülmüştür. Coleoptera takımına bağlı Coccinellidae, Hemiptera takımına bağlı Pentatomidae, Miridae, Nabidae, Hymenoptera takımına bağlı Tenthredinidae ve Diptera takımına bağlı Syrphidae familyalarına Bitlis ili genelinde rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Bitlis, yem bitkileri, zararlı türler, yararlı türler iThis study was carried out in the forage crops planting areas in Güroymak, Ahlat, Tatvan, Hizan, Mutki and Adilcevaz, which are towns of Bitlis, in 2005-2006. This study has been made to determine the harmful and useful species in food planting which is done in wide areas of Bitlis. As a result of the surveys 46 harmful species belonging to 19 families from Order Coleoptera, Heteroptera, Hymenoptera, Homoptera, Lepidoptera and 12 beneficial species belonging to 4 families from Order Coleoptera, Heteroptera, Diptera and Raphidioptera were determined. Hypera variabilis Herst. (Col.: Curculionidae) was found to be the most harmful among all food planting. It was also found that this sepecies do the worst harm in the middle of May and at the end of June. Sitona sp. (Col.: Curculionidae), Camptopus lateralis Germ. (Hem.: Alydidae). Nezara viridula L., Dolycoris baccarum L. (Hem.: Pentatomidae), Acyrthosiphon pisum Harris and Therioaphis trifolii Monell (Hom.: Aphididae) were also found in all areas of the survey and determined to cause serious harms at times. Coccinella septempunctata L. (Col.: Coccinellidae) which play an important role in the natural harmony emerged the highest density among the beneficial species. Adonia variegate Goeze (Col.: Coccinellidae), Nabis ferus L. (Hem.: Nabidae), Eupeodes (=Metasyrphus) corollae F., Melanostoma mellinum L. and Sphaerophoria rueppellii Wied. (Dip.: Syrphidae) which are other beneficial species were found widespread. Coccinellidae which belongs to Coleoptera order, Pentatomidae, Miridae, Nabidae which belongs to Hemiptera order, Tenthredinidae which belongs to Hymenoptera order and Syrphidae family which belongs to Diptera order were found in Bitlis province. Key Words: Bitlis, forage crops, harmful species, beneficial species iii