Relicion Qasidas at Fuzûlî

Abstract

Kasîde, Klasik Türk Şiirinde en çok kullanılan nazım biçimlerindendir. Kaynağı Arap edebiyatı olan bu şiir türünün İslamiyet öncesi Arap yarımadasında tekâmül sürecini tamamladığı söylenebilir. Şiirin çok geliştiği ve şâirlerin çok değerli olduğu İslamiyet öncesi dönemde şiire verilen bu değer, düzenlenen yarışmalarda derece alan kasîdelerin Kâbe'nin duvarlarına asılmasıyla kendisini belli eder. Hem İslamiyet öncesinde hem de İslamiyet sonrasında Araplar arasında önemini koruyan kasîde, Arap edebiyatından İran edebiyatına geçmiş ve Fars kültürünün kimi özellikleriyle yoğrulduktan sonra buradan da Türk edebiyatına geçerek bu doğrultuda bir gelişim sürecini yaşamıştır. Bir ehl-i beyt aşığı olan Fuzûlî, Türk edebiyatının en büyük şâirlerinden biridir. Klasik Türk şiirinde daha çok gazelleriyle bilinse de kasîde alanında da hatırı sayılır bir şâir olan Fuzûlî, kasîde alanında özellikle tevhîd ve na't türünde şaheser sayılabilecek eserler vermiştir. 'İlimsiz şiir, temelsiz duvar gibidir.' anlayışıyla hareket eden Fuzûlî; dinî duygularını terennüm ettiği kasidelerini felsefe, astronomi, tıp gibi dönemin önde gelen pozitif bilimleri ile siyer, fıkıh, tefsir gibi dinî ilimlerlerini kullanarak bina etmiştir. Ayrıca söz konusu ilimler, bilimsel eserlerdeki anlatımın kuruluğundan uzak, son derece samimî ve anlatımın bütünlüğünü bozmayacak bir şekilde şiire sindirilmiştir. Kasîdenin tarihi gelişiminin ana hatlarıyla ele alındığı bu çalışmada Fuzûlî'nin kasîdecilik anlayışına kısaca değinilmiş ve onun tevhîd ve na't türündeki kasîdeleri günümüz Türkçesine çevrilerek şerh edilmeye çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Kasîde, Dîvân Edebiyatı, Şerh, Fuzûlî, Tevhîd, Na'tQasida is the most used forms of verse in the Turkish Classic poetry. The source of this form of the poetry is Arabic literature and it can be said that completing duration of evolution this type of the poetry is in pre-Islamic and on the Arabic peninsula. Poetry highly developed and poets were valuable in pre-Islamic period and qasidas were hanged on the walls of the Kaaba which get degrees at organising competitions, it can be seen that poetry how much important. Qasida continued its importance both pre-Islam and during Islam between Arabians, it passedfrom Arabic Literature to Iran Literature and after kneading with specials of the Persian culture it passed to Turkish Literature and has a improving duration in this line. Ahl al-bayt lover Fuzulî is one of the greatest poets of Turkish literature. In Turkish Classic poetry Fuzulî well known with his odes besides he is a considerable poet in qasida he has some works that be acceptable masterworks in qasida especially on Monotheism and Na'at poetry types. Fuzuli , with understanding of 'Without knowledge poetry, is like baseless wall', had built qasidas using leading positive sciences of that period like philosophy, astronomy medical and religious sciences siyar, fiqh, tafsir and singed pleasent his religious feelings in qasidas. Moreover this sciences are digested in poetry highly sincere and avoid to disrupt integrity of expression and stay away from sapless narrative like scientific works. The outline of historical development of qasida is taken up in this study understanding of Fuzulî's about qasida has been mentioned briefly and his kind of monotheism and Na'at qasidas are tried to paraphrase translating in today's Turkish. Key Words: Qasida, Divan Literature, Paraphrase, Fuzulî, Monotheism, Na'at