Güney Azerbaycan`ın Basın Tarihi Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Basın ve yayın faaliyetlerinin etkili bir şekilde yürütülmesi ancak özgür bir ortamınvarlığında söz konusudur. Bilindiği gibi kitle iletişimin araçlarında düşüncelerin özgürceifade edilmesinin sosyal, kültürel ve siyasal hayatın gelişimine katkısı yadsınamaz.Ancak birçok ülkede örnekleri görüldüğü gibi, iktidarlar basın ve yayının gücündenkorktukları için sansür, ya da vergi yoluyla baskı kurmaya çalışmışlardır. XIX. yüzyılınortalarında Azerbaycan’da ilk yayın organlarının ortaya çıkması, idari yönden ayrılarakİran sınırlarının kuzeyinde bulunup Güney Azerbaycan’da yaşayan halkın edebî, sosyalaçıdan zayıflamış iletişimin geliştirilmesine teşvik edici bir rol oynadı. Azerbaycan Türkaydınları Güney Azerbaycan’da maarif, kültür, eğitim işlerinin yanı sıra, basının gelişimi veyaygınlaşmasında etkin bir rol almışlardır. Asırlardır İran’ın pekiştirilmesi ve terakkisindetemel rol oynayan, Azerbaycanlılar bugün de kendi haklarını korumak için mücadelevermektedirler. Bu çalışma XIX. ve XX. Yüzyılda Güney Azerbaycan basın ve yayımsürecinin genel durumunu ele almaktadır. Ayrıca çalışmada, bu süreçte yaşanılan zorluklarave basının gelişmesi için kurulan dergi ve gazetelere yer verilmiştir. Güney AzerbaycanTürklerinin baskı ve sansürlere rağmen kendi anadillerinde yürüttükleri basın yayınfaaliyetleri ile kendilerine karşı yapılan baskıya boyun eğmedikleri görülmüştür.