Kafalar, Gözler ve Kulaklar:modern Öncesi Felsefe Literatüründe Başlıca Müzik İncelemesi Yaklaşımları

Abstract

Müziğin felsefe tarihinde bir inceleme konusu olarak kendine yer bulması, Çin’de ve Antik Yunan’da neredeyse aynı tarihlerde gerçekleşmiştir. Konfüçyüs’ün dağınık ve analitik olmaktan uzak işleyişine kıyasla, Pythagoras,müziği gözleme dayalı ve ölçülebilir birgörselyöntemle ele alarak Grek müzik incelemesinin bir disiplin olarak temelini oluşturmuştur. Pythagorasçıları takiben Grek müzik kültüründe ve müzik incelemesi alanında köklü değişimler yaşanmışsa da, müzik felsefenin bir konusu olmaya devam etmiş ve müzik alanında Greklerin oluşturduğu inceleme geleneği modern dönem çoksesli Avrupa müziğinin kuramsal temelini oluşturmuştur.Ancak antik müzik incelemesinde gerek kullanılan yöntemler, gerekse temel araçlar ve ana tartışma konuları değişiklik göstermiştir.Bu çalışmada amaçlanan, Grek müzik analizinde yaşanan bu değişimlerin tarihsel izlek takip edilerek ana hatlarını ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, öncelikleİlyadave Odysseiagibitemel mitolojik metinlerde müziğin yeri tartışılacak, ardından Grek müzik incelemesi geleneğin ilk örneklerini sunan Pythagoras, Platon ve Aristoteles’in müziğe dair düşünceleri özetlenecektir. İkinci olarak,armoni bilimi (harmonics) ve müzikal analiz üzerine yapılmış başlıca çalışmalar ele alınarak kuramsal bir disiplin olarak müziğin ilk kez bağımsız bir alan olarak tesis edilmesini sağlayan Aristoxenus, Plutarkhos ve Batlamyus’un eserleri ele alınacaktır. Son bölümde ise Katolik Kilisesinin müzik eğitimini şekillendirmiş olan Boethius’un müzik kuramının ana hatlarıve çoksesli müziğin ilk eleştirilerini içeren Musica Enchiriadisve Scholia Enchiriadisbaşlıklı iki anonimeserincelenecektir.