Hakkâri’de Tespit Edilen 20. Yüzyıla Ait Namazlıklar

Abstract

Hakkâri, dokuma bakımından Anadolu’nun zengin illerinden biridir. Dokumacılığın gelişmesinde ve çeşitlenmesinde yaşam koşulları, iklim ve geçim kaynakları etkili olmuştur. Hakkâri’nin coğrafi konumundan dolayı geçim kaynakları arasında tarım ve hayvancılık önemli rol oynamaktadır. Hayvancılıkla uğraşan kişiler sadece yiyecek içecek gibi ürünleri üretmemiş aynı zamanda koyunun yününden ve keçinin kılından da faydalanmıştır. Hakkâri ve ilçelerinde, yün ve kıl malzemeyle halı, kilim, mêzer ve namazlık gibi gündelik hayatta kullanılacak ihtiyaca yönelik çeşitli dokumalar yapılmıştır. Hakkâri dokumaları, geçmişi günümüze hatta geleceğe bağlayan önemli birer somut kültür varlıklarıdır. Bu çalışmada; namazlık olarak üretilen dokumalar ele alınmıştır. Hakkâri merkezi olmak üzere; Çukurca, Yüksekova, Derecik ve Şemdinli ilçeleri ve köylerinde alan araştırması yapılarak 33 namazlık örneğine ulaşılmıştır. Ulaşılan örnekler içinden benzer özelliklere sahip olan 14 namazlığın teknik, desen, renk ve kompozisyon özellikleri incelenmiştir. Sonuç kısmında diğer yörelerde dokunan örnekler ile karşılaştırma yapılarak bu namazlıkların önemi tespit edilmeye çalışılmıştır.