Ercişli Aşık Umman Kadri Poyrazoğlu’s Life, Literatur Personality and the Effects of Divân Poetry on His Poems

Abstract

Türk edebiyatı, yüzyıllar boyunca farklı edebî hususiyetleri taşıyan şahsiyetler tarafından işlenmiştir. Zaman içerisinde sosyal ve kültürel şartlar doğrultusunda ele alınan konular, konuların ele alınışındaki üslûp, kullanılan mazmûn ve hayaller doğrultusunda Divân edebiyatı ve Halk Edebiyatı olmak üzere farklı kollarda gelişimini sürdürmüştür. Zaman içerisinde gözardı edilmemesi gereken çeşitli müşterekler şâirler tarafından şiirlerde yansıtılmıştır. ortaya çıktığı görülmektedir. Bu müşterekleri ortaya koymak için çalışmamızın önemini vurgulamak için de yararlandığımız önemli araştırmalar yapılmıştır.Çalışmamızda edebî hususiyetlerini ele aldığımız Âşık Ummân Kadri, günümüz ozanlarındandır. O, divân edebiyatna mahsûs hayâlleri, tasavvufî duyuş ve düşünüşleri, kendi yetişmiş olduğu ve halen yaşadığı muhite ait özellikleri sunmaya çalışırken; farklı söz ve anlam sanatlarını, farklı şiir şekillerini kullanmaya çalışmıştır. Belirli bir edebî uslûbu yansıtmaktan ziyâde farklı edebî özellikleri kendi edebî şahsiyeti içerisinde toplayan bir çizgiye sahip olan Âşık Ummân Kadri, yaşamış olduğu mütevazi hayatını şiirlerinde de yansıtmıştır.Edebî şahsiyetinin oluşmasında önemli yeri olan şahsiyetler ve eserlerle birlikte edebî şahsiyeti içerisinde yer alan müşterek zeminler üzerinde durduğumuz bu çalışmamızda, kendisine ait şiirlerin tamamına yer vermek yerine bu zeminde oluşturduğu şiirlerine yer verilmiştir. Bu doğrultuda oluşturduğu şiirlerinde yer vermiş olduğu hayal unsurları, dinî ve tasavvufî düşünüşler, farklı edebî hususiyetler, onun edebi şahsiyeti içerisinde bir bütünlük oluşturmuştur.Âşık Ummân Kadri, yetişmiş olduğu çevre ve etkisi altında kaldığı şahsiyetler itibarıyla Âşık Edebiyatı ve Tekke Edebiyatı'nın yoğun etkisi altında kalmış olmasının yanısıra; hayat karşındaki duruşu ve hayatı yorumlayışı esnasında Divân Edebiyatı'na mahsus anlam ve biçim hususiyetlerinin çalışmamızda yer verdiğimiz bazılarını kendi şâirlik yeteneği doğrultusunda birleştirmeye çalışmıştır.Tezimizde ele aldığımız konular paralelinde Divân edebiyatı ve Halk Edebiyatı alanlarında bugüne kadar yapılmış olan çeşitli araştırmaların yer aldığı kaynaklar ışığında ulaştığımız sonuçlar çeşitli alıntı ve örneklemelerle ifade edilmiştir.Turkish literature has been taken by people who have different literal features for ages. Through the time, subjects which have taken a long the social and cultural conditions has lasted it?s development in different branches with the style of subjects and dreams. Through the time some subjects which cannot be denied have been used in poetry. In order to show these subjects, it has been done some important experiments which we benefitted through our work.Asık Ummân Kardrı who we mentioned his literal features is one of the poets of our time. As he has tried to give literal dreams, throughs and some features of his town and lifestyle he lived in; he has tried to use different word and meaning techniques and different poetry styles. He hasn?t used the same literal techniques but he has used different styles and showed his lifestyle in his poems.In this work we mentioned about some subjects and people who used literal subjects and styles in their poetry, it has been stated on the poems which being together on this concept, instead of the all poems of the writer. These subjects, dreams, thouhgts and techniques showed a kind of uniqueness.Asık Ummân Kadrı has tried to get together some poetry styles as he commenting the life in his poems.The results we have reached thanks to some sources and books which we used during our work have been told by some examples and experiments during we explaning our thesis.