Fotoğraf ve Arkeoloji: Urne 40’ın Fotoğrafik Yolculuğu

Abstract

Arkeoloji bilimi için fotoğraf belgeleme, analiz ve koruma gibi kullanımları açısından oldukça önemlidir. Fotoğraf aynı zamanda, arkeolojik alanları, eserleri ve kazı süreçlerini kaydetmek ve insanlara aktarmak için de kullanılmaktadır. Kazı alanındaki hayatın akışının kaydedilerek görsel günlüğün tutulması, eserlerin ortaya çıkış süreçlerinde kazı öncesi, sırası ve sonrasında kazı alanına ilişkin görsel belgelerin ortaya konması açısından da fotoğraf, arkeoloji ile olan ilişkisinde önemli bir rol oynamaktadır. Kitaplar, kataloglar veya sergiler vasıtasıyla kitlelere sunulan arkeolojik eserlere ait fotoğraflar kültürel mirasın korunmasında etkili bir araç olabilir. Fotoğrafın icadının, arkeolojide belgeleme ve analiz yöntemlerinde önemli etkisi olmuştur. Fotoğraf sayesinde arkeologlar, hem kazı alanlarını hem de buluntuları ve yapıları daha ayrıntılı bir şekilde kaydederek inceleme şansına sahip olmuşlardır. Fotoğraflar ayrıca arkeologların eğitiminde ders materyali olarak kullanılabileceği gibi, toplumsal hafızanın oluşması konusunda da etkili olabilir. Bu açıdan arkeoloji fotoğrafı farklı gereksinimler için farklı bakış açıları ve çekim yöntemleriyle ortaya konmalıdır. Herhangi bir eserin gün yüzüne çıktığı ilk andan stüdyo ortamında fotoğraflanma anına kadar geçen süreç, arkeoloji ve fotoğraf ilişkisinin önemli bir kısmını oluşturur. Çalışma, Urartular’a ait Çavuştepe Nekropolü’nde 2021 yılı kazılarında bulunan 40 numaralı urne ve içerisindeki eserlerin fotoğraflanma sürecini ve fotoğrafların incelenmesini kapsamaktadır. Bu süreçte, arkeolojik çalışmalar, kazı alanında meydana gelen topografik değişimler, eserlerin yerlerinden çıkartılarak kayda geçirilmesi ve daha sonra da stüdyo ortamında fotoğraflanması yer almaktadır.