Katılım Bankası Personelinin İslami Finansal Bilgi Düzeyinin ve Faizsiz Bankacılık İlkelerine Duyarlılığının Ölçülmesine Yönelik Bir Araştırma

Abstract

İslami finans kurumlarının Türkiye’deki en önemli temsilcileri olan Katılım Bankaları 2005 yılında çıkan 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu ile özel finans kurumundan, katılım bankasına dönüşmüş ve bununla birlikte başlayan süreçte yıllar itibariyle hızlı bir büyüme ve şubeleşme sergilemiştir. 2009-2019 döneminde katılım bankacılığı bankacılık sektöründeki payını %4,03’ten, %6,33’e; şube sayısını 560’dan, 1179’e ve personel sayısını ise 11.802’den 16.040’a yükseltmiştir . Bu hızlı gelişim trendine katılım bankası personelinin nasıl uyum sağladığı araştırmaya değer görülmüştür. Bu araştırmanın amacı; katılım bankaları personelinin İslami finans ve katılım bankacılığı temel ilkeleri hakkında bilgi düzeylerini, faiz konusundaki hassasiyetlerini ölçerek, tespit ve önerilerde bulunmaktır. Bu amaçla 2018 yılı içerisinde farklı bölgelerden 5 Katılım bankasına ait 36 şubeden 257 çalışana Faizsiz Bankacılık İlkelerine Duyarlılıklarını (FBİD) ve İslami Finansal Bilgi Düzeylerini (İFBD) ölçemeye yönelik anket uygulanmış ve elde edilen sonuçlar analiz edilerek yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre; katılım bankası çalışanlarının faizsiz bankacılık ilkelerine duyarlılıkları genel manada yüksek düzeyde çıkmış olmakla birlikte, katılım bankalarının en temel fon kullandırma yöntemi olan murabaha işlemlerinde personeli bilinçlendirici eğitimlerin yapılmasının gerekliliği ve aynı zamanda çalışanların örgütsel bağlılıklarının arttırılmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra Mudaraba, Müşareke vb. fon kullandırım yöntemleri hakkında katılım bankası çalışanlarının temel İslami finansal bilgi düzeylerinin artırılmasının gerekliliği tespit edilmiştir.