Biber (Capsicum Annuum L.)'de Solgunluk Hastalık Etmeni Olan, Verticillium Dahliae'e Karşı Arbusküler Mikorhizal Fungusların (Amf) ve Salisilik Asit Uygulamalarının Hastalık Şiddeti, Bitki Gelişimi ve Bazı Antioksidatif Enzimlerin Aktivitesi Üzerine Etkileri

Abstract

Bu çalışmada biber (Capsicum annuum L.)'de solgunluk hastalık etmeni olan (Verticillium dahliae)'e karşı Arbusküler Mikorhizal Fungusların (AMF) ve Salisilik Asit (SA) uygulamalarının hastalık şiddeti, bitki gelişimi ve bazı antioksidatif enzimlerin aktivitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma üç aşamalı olarak gerçekleşmiştir. Çalışmanın ön çalışmasında en uygun biber çeşidi x VD izolatı kombinasyonlarının seçmek amacı ile beş farklı biber çeşidi (Bafra F1, Ergenekon F1, Sena, Sera Demre 8, Doru 16) ve beş farklı Verticillium dahliae izolatı (BİSAK 16, Karpuz 2, Karpuz 4, Kayseri, Kahramanmaraş) kullanılmıştır. Buna göre en uygun kombinasyon Sera Demre 8 x Kahramanmaraş interaksiyonu seçilmiş ve çalışmanın ileriki aşamalarında kullanılmıştır. Çalışmanın birinci aşamasında en iyi performansı gösteren AMF türü x VD izolatı ve SA dozu x VD izolatı kombinasyonlarını seçmek amacı ile farklı AMF türleri (Glomus intraradices, Ticari AMF), farklı salisilik asit dozları (0.5 mM, 1 mM) kullanılmıştır. Ticari AMF morfolojik gelişim parametreleri, kök kolonizasyonu, mikorizal bağımlılık oranları ve hastalık şiddetini baskılamada en iyi sonucu vermiştir. SA (1 mM) morfolojik gelişim parametreleri ve hastalık şiddetini baskılamada en iyi uygulama dozu olmuştur. En iyi sonucu veren Ticari AMF ve SA (1 mM) çalışmanın ikinci aşamasında kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında SA, AMF ve Verticillium dahliae, tek tek, ikili ve üçlü kombine halinde uygulanmış ve biber bitkisinin gelişimi ve hastalık şiddetine etkileri araştırılmıştır. SA ve AMF tekli ve kombine uygulamaları biber bitkisinin morfolojik gelişimine ve besin içeriğine olumlu katkılarının olduğu belirlenmiştir. Ayrıca SA ve AMF uygulamaları tekli veya ikili kombinasyonlarının biber bitkilerinde Verticillium solgunluk hastalık şiddetini %17.6 -%69.4 oranında baskıladıkları ortaya çıkmıştır. Biber bitkilerindeki toplam fenolik madde içeriği uygulamalara ve uygulama sonrası ölçüm zamanına göre değişirken, SA ve AMF uygulamaları kontrol grubuna göre fenolik madde miktarı artışına neden olduğu belirlenmiştir. Bu uygulamalar biber bitkilerinde kontrol bitkilerine göre antioksidatif enzim aktivitelerinde (SOD, APX, CAT) değişen oranlarda artışa neden olmuştur.