Türkiye’de Ordu-siyaset İlişkileri ve Askeri Darbelerin İdeolojik Kökenleri

Abstract

Türkiye’de ordu-siyaset ilişkileri ve bu ilişkilerin tarihsel, toplumsal ve ideolojik kökenlerinebakıldığında, iç ve dış politikadaki belirleyiciliği yanında, kendisini devletle özdeşleştirmiş,siyaseten toplumun üzerinde konumlandırmış, ideolojik açıdan modernleşmenin,batılılaşmanın ve Kemalizm’in öncülüğünü üstlenmiş olan bir ordu profiliyle karşılaşmaktayız.Türkiye’nin bir ordu-millet devleti olması ve kurucu unsurlarının genellikle askerlerdenoluşması, bir yandan sivil iradenin emrinde olması gereken ordunun hegemonik bir güçhaline gelerek siyaset üstü bir konuma gelmesine, diğer yandan demokratik, çoğulcu ve sivilbir yönetim anlayışının oluşmasına engel olmuştur. Ordunun anayasal düzeyde kendisinikonumlandırma ve tanımlama biçimi, Türkiye’de darbelerin sıkça yaşanmasının ve sivilleriniktidar olsalar bile muktedir olamamalarının en önemli nedenidir. Bu nedenlerin ideolojikkökenlerine inmeyi amaçlayan bu çalışma, “Türkiye’de neden askeri darbeler olur?” sorusunacevap vermeye çalışmaktadır.