Malta Sürgününde Bir Şair: Süleyman Nazif

Abstract

Servet-i Fünûn edebiyatının şöhretli yazar, şair ve gazetecilerinden SüleymanNazif (1869-1927), II. Meşrutiyet döneminin de önde gelen şahsiyetleriarasında yer alır. Şair, bu edebî ekolün içinde yer alsa da söz konusu edebiyatçevresinin ferdîliğinden uzak, toplumcu bir duruş sergiler. Mütareke yıllarındavatanın dertlerine çare bulma, yok oluşa sürüklenen ülkesini ayakta tutmak içineserleriyle millî bir uyanış sağlama gayretindedir. 9 Şubat 1919 tarihli Hâdisâtgazetesinde yayımladığı “Kara Bir Gün” başlıklı yazısı ve 1920’de düzenlenenbir anma toplantısındaki konuşması nedeniyle İstanbul’u işgal eden İngilizlertarafından tutuklanarak Malta’ya gönderilir. 1920’de Osmanlı Devleti’niparçalamaya dönük önceden hazırlanmış proje kapsamında SüleymanNazif’ten başka Malta’ya sürgün edilenler arasında subay, devlet adamı,şair ve yazarlardan oluşan 146 Türk aydını yer alır. İttihatçı siyasi yapıylailişkili görüldükleri için tutuklanan bu fikir ve siyaset adamları içinde Türkedebiyatında yazar ve şair olarak tanınan Ziya Gökalp, Hüseyin Cahit Yalçın,Aka Gündüz, Celâl Nuri İleri ve Ahmet Emin Yalman gibi ünlü şahsiyetler devardır. Süleyman Nazif, 20 ay sürgün hayatını yaşadığı bu adada millî ve vatanîkonulara, sürgün ve gurbet psikolojisine geniş yer veren yazılar kaleme alır.Bunlardan bazıları, Malta Geceleri adlı şiir kitabında toplanır.Bu çalışmanın amacı, millî mücadele yıllarında yaşanan Malta sürgünlerinintarihsel arka planı içinde Süleyman Nazif’in siyasi ve edebî konumunubelirlemek; eserlerine yansıyan ülkenin işgal altındaki durumu ile ilgili öfkeve isyanına, çözüme ilişkin siyasi düşüncelerini tespit etmek ve sürgün mekânıyabancı iklimin kendi ruh dünyası üzerindeki etkilerine ışık tutmaktır.