Melayê Cizîrî'nin şiirlerinde astroloji

Abstract

Bu tezde, Melayê Cıziri'nin yıldız ilmine dair şiirleri ele alınmış ve Cizîrî'nin gökcisimleri ile ilgili şiirlerinde kullandığı imgeler üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, astroloji ilmi'nin Cıziri üzerindeki etkisi ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma'nın temel amacı, Cizîrî'nin astroloji ilmine dair şiirlerin'in tespiti ve bu şiirlerde yer alan astrolojik temaların derinlemesine analizidir. Araştırmanın önemi, bu tür bir incelemenin literatürde eksik olması oluşturmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma klasik edebiyat alanında bir kaynak teşkil etmekte ve mevcut boşluklardaki bazı boşlukları doldurmayı amaçlamaktadır. Araştırmada nitel bir yöntem izlenmiş, kaynaklar inceleme yöntemiyle toplanmış ve analiz edilmiştir. Çalışmanın kapsamı, Melayê Cizîrî'nin divanında yer alan astroloji temalı şiirlerle sınırlıdır. Ancak, daha geniş bir perspektif elde etmek amacıyla, Cizîrî'nin diğer kaynaklarda yer alan beyitlerinden ve bu beyitler üzerine yapılmış şerhlerden faydalanılmıştır. Tezimizin sonucunda, Melayê Cizîrî'nin astroloji konusundaki derin bilgisini şiirlerinde etkili bir şekilde kullandığı tespiti yapılmıştır. Tez; giriş, iki ana başlık ve bir de sonuç kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde, Melayê Cizîrî'nin hayatı ve astrolojinin tarihi kısaca ele alınmış; ikinci bölümde ise Melayê Cizîrî'nin astroloji ile ilgili şiirleri detaylı bir şekilde analiz edilmiştir.

In this thesis, Melayê Cizîrî's poems covering the subjects of star science and astrology were examined and we wanted to draw attention to the images Cizîrî used in his poems about astrology. Thus, the effect of the philosophy of astrology on Cizîrî was analyzed. The aim of the thesis is to identify Cizîrî's poems under the influence of the sciece of astrology: The importance of the thesis is that, insofaras our research is concerned, no such research has been done so far. For this reason, we think that this study subject will constitute a resource in the field of classical literature and we anticipate that it will fill the gaps in the said field. In this study the research method was used meticulously, the sources were compiled and analyzed with a comparative method. The limits of the thesis are constituted by the couplets of Melayê Cizîrî's Diwan. We also benefited from Cizîrî's couplets from different sources and the commentaries on Cizîri's couplets. For example: Mela Ehmedê Zivingî's Gerdeniya Gewherî Şerha Dîwana Cizîrî, Celaleddîn Yoyler's Şîroveya Dîwana Melayê Cizîrî and Tehsîn Îbrahîm Doskî's Şerha Dîwana Cizîrî helped us overcome the obstacles we encountered during the research process and illuminated our way. As a result, we have concluded that Melayê Cizîrî had mastery in the field of astrology and used this knowledge successfully in his poems. Our thesis consists of an introduction, two main headings and a conclusion. In the first part, Melayê Cizîrî's life is briefly explained and the history of astrology is explained; in the second part, Melayê Ciziri's poems concerning the science of astrology were analyzed.