Adilcevaz Aygır Gölü Yağmurlama-sulama Projesi Kapsamında Faaliyette Bulunan Tarım İşletmelerinin Ekonomik Açıdan Değerlendirmesi

Abstract

Bu çalışmanın başlıca amacı, Bitlis İline bağlı Adilcevaz İlçesiride gerçekleştirilen Adilcevaz Aygır Gölü Yağmurlama Sulama Projesi kapsamında faaliyette bulunan tarım işletmelerinin sosyoekonomik yapılan ve yıllık faaliyet sonuçlarının ekonomik açıdan değerlendirilmesidir. Çalışmanın başlıca materyalini proje kapsamında faaliyette bulunan toplam 75 adet işletmeden toplanan orijinal nitelikli veriler oluşturmuştur. Veriler 1998-99 üretim dönemine ait bulunmaktadır, işletmeler işlettikleri arazi genişlikleri dağılımı dikkate alınarak üç grupta incelenmiştir. Verilerin analizinde tartılı ortalama ve yüzdelerden yararlanılmıştır. Aynca, değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde regresyon yönteminden ve üretim elastikiyetinin bulunmasında ise genel elastikiyet formülünden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen işletmelerde toplam aile işgücü potansiyelinin (4.22 Erkek İş Birimi) yaklaşık 3/4'ü ( %74.60) değerlendirilememektedir Toplam aktif sermayenin (11.140.7 milyon TL) %82.10'u arazi sermayesinden ve %17.90'u işletme sermayesinden oluşmaktadır. Toplam pasif sermaye içinde öz sermayenin payı %73.30 'dur. İncelenen işletmelerde toplam işletme masraflarının (2.662.6 milyon TL), yansından fazlası (%59.52) işçilik masraflarından oluşmaktadır. Brüt hasılanın 3/4'ünden fazlası (%76.06) bitkisel üretimden sağlanmaktadır İncelenen işletmelerde işletme başına düşen net hasıla ve tarımsal gelir pozitiftir. İşletme arazisi birimine (dekara), kullanılan erkek işgününe, ve 100 TL'lik işletme masrafına düşen brüt hasıla, net hasıla, tarımsal gelir I. grup işletmelerde diğer işletme gruplarından daha yüksek bulunmuştur. Ekonomik ve malî rantabilite oranları da I grup işletmelerde daha yüksektir.