Alâeddin Hüseyin Cihansûz’un Gazne Şehrini İstilası

Abstract

Afganistan ile Herat arasındaki dağlık bölgede hüküm süren Gurlular (552-612/1157-1216), bağımsız ve müstakil bir devlet haline geldikleri zamana kadar GaznelilerDevleti’nin (352-582/963-1186) tabiiyeti altında kalmışlardır. Gazneli hükümdarıSebüktegin’den (366-387/977-997) başlamak üzere Sultan Mahmud (388-421/998-1030),Sultan Mesûd (421-432/1030-1041) ve Sultan İbrahim (451-492/1059-1099) dönemlerindeGur bölgesine çeşitli seferler düzenlenmiştir. Bu seferler neticesinde Gurlular itaat altınaalındığı gibi bu coğrafyada İslamiyet’in yayılması da hız kazanmıştır. Gaznelilerin gerilemedönemi hükümdarlarından Sultan Behramşâh (511-552/1117-1157) zamanında ise GazneliGurlu mücadeleleri farklı bir safhaya girmiştir. Behramşâh’ın tâbi Gurlular aleyhine dışsiyasette almış olduğu yanlış kararlar iki devleti karşı karşıya getirmiş ve taraflar arasındameydana gelen savaşlar Gaznelilerin çöküş sürecini hızlandırmıştır. Bu dönemde Gurlulartahtında bulunan Alâeddin Hüseyin b. İzzeddin Hüseyin’in (544-556/1149-1161) ikikardeşinin Behramşâh tarafından öldürülmesi, kendisinde bu devlete karşı büyük bir intikamhırsına sebebiyet vermiştir. Gaznelilere karşı elde etmiş olduğu zaferlerden sonra Gazneşehrini yakıp yıkması tarihlerde kendisinin Cihansûz lakabıyla anılması ile sonuçlanmıştır.Bu çalışmada Sultan Alâeddin Hüseyin Cihânsûz’un Gaznelilerle mücadelesi ve Gazneşehrini istilası ele alınmıştır.