Çağdaş Ürdün Roman Yazarı Subhî Fahmâvî’nin Eserlerinde Bir Anlatım Aracı Olarak İktibas Sanatı

Abstract

Her yazar, fikir ve düşüncelerini okuyucuya, dil ve anlatım açısından güçlü, zengin ve etkileyici bir şekilde ulaştırmayı hedefler. Bu amaçla anlatıların değişik metinlerle desteklenip anlamca zenginleştirilmesi, başvurulan yollardan biridir. Arap edebiyatında yazarın metnini daha güçlü kılmak için istifade ettiği kaynakların başında Kur’an âyetleri, hadis metinleri ve şiirler gelmektedir. İktibas ve tazmin sanatı olarak adlandırılan bu yöntem çağdaş yazarlar için de hala anlatıyı güçlü ve etkili kılan en önemli sanatlardan biri olmaya devam etmektedir. Çağdaş Ürdün roman yazarlarından Filistin asıllı Subhî Fahmâvî’nin romanları farklı metinlerden yapılan alıntılar açısından oldukça zengindir. Söz konusu romanların olay örgüsü anlatımında, âyet ve hadislerden yapılan alıntıların önemli bir yeri bulunmaktadır. Yapılan bu alıntılar, olaylar arasında bir bağlantı malzemesi olmaktan ziyade metin inşasının ana unsuru konumundadır. Fahmâvî, âyet ve sahih olup olmadıklarına çok dikkat etmeksizin iktibasta bulunduğu hadisleri, farklı amaçlarla roman anlatısında kullanmaktadır. Kahramanın düşüncesini vurgulayıp desteklemek, bir düşünceyi dinî bir metinle delillendirmek, örtük bir tarzda okuyucuya mesajlar vermek ve az kelimeyle çok anlam ifade etmek bu amaçlardan bir kaçıdır. Bu makalenin amacı Fahmâvî’nin romanlarında birer anlatım aracı olarak istifade edilen âyet ve hadisleri tespit etmek ve bunların, anlatının farklı yönlerine yaptığı katkıyı ortaya koymaktır. Çalışma Fahmâvî’nin, ‘Azbe, el-Hubb fî zemeni’l-‘avleme, Kıssatu ‘işki Ken‘âniyye , Hurmetân ve mahrem, ‘Alâ Babi’l-Hevâ, Sirvâlu Belkîs, el-Ermeletu’ssevdâ, ve Sadîkatî el-Yehudiyye adlı romanlarıyla sınırlı olacaktır.