Süreli Yayınlarda Kalmış Bir Roman: Beyaz Ölüm

Abstract

Beyaz Ölüm, Peride Celâl'in yazarlık serüveninin birinci devresine ait, sayıları onu aşkın popüler aşk romanlarının dokuzuncusudur. Bu romanlardan kitaplaşmamıştır. Bunlardan biri de Beyaz Ölüm'dür. 1948'de Her Hafta dergisinde tefrika edilen roman, sonraki dönemlerde kitap olarak basılmamıştır. Kanaatimize göre basılmamasının altındaki esas neden, yazarın, sanatının birinci dönemine ait, en çok da ekonomik kaygılardan dolayı kaleme aldığı bu ve buna benzer eserleri, \"yazı denemeleri\" çerçevesinde görmesi yatmaktadır. Bu roman üzerine bir inceleme yapmak düşüncesi, popüler kültür çalışmaları açısından önemli olduğunu düşündüğümüz eseri tozlu sayfalardan kurtarmak endişesinden doğdu. Bu çalışmada söz konusu eser, olay örgüsü, tema/konu, zaman, mekân ve şahıs kadrosu gibi yapı unsurları açısından incelemeye tabi tutulmuştur Bu romanda biri psikolojik diğeri de kahramanlar arası olmak üzere iki tür çatışma söz konusudur. Psikolojik çatışma romanın merkezinde yer alan kahramanın geçmiş yaşamı ile olan hesaplaşmasından kaynaklanmaktadır. Diğer çatışma ise aşkta birbirlerine rakip konumda bulunan kahramanlar arasında yaşanır. Romandaki temaları \"aşk/yasak aşk\", \"yoksulluk\" ve \"burjuvazi eleştirisi\" olmak üzere üç başlık altında toplamak mümkündür. Romanda mekân olayların yaşandığı sahne olmaktan öteye geçmez. Zaman ise, \"vak'a zamanı\" ve \"anlatma zamanı\" olmak üzere iki kategoride ele alınmıştır. Romandaki şahıslar, olay örgüsündeki fonksiyonları bakımından \"merkezî figür\", \"ikinci derecedeki şahıslar\" ve \"üçüncü derecedeki şahıslar\"; sosyal durumları bakımından ise \"doktorlar/sanatkârlar\", \"burjuvalar\" ve \"Hizmetçiler/Yardımcılar\" olarak sınıflandırılmıştır.