Van Kentsel Gelişimi ve Güncel Konut Piyasası İlişkisinin Değerlendirilmesi

Abstract

Van Doğu Anadolu Bölgesi'nin önemli merkezlerinden biri olarak pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Nüfus hareketleri açısından göç veren bir karaktere sahip olup kent merkezi (merkez ilçeler) açısından bu durum farklıdır. Geçmişten günümüze Van kentinin, ne yakın ilçe ve illerden kent merkezine yönelik nüfus hareketlerine, ne sosyal, ekonomik ve fiziksel olarak oldukça yıkıcı olan afetlere (özellikle 2011 yılı depremi) ne de 2012 yılı 6360 sayılı Yasa bağlamında büyükşehir olma statüsüne tam olarak hazırlıklı olabildiği söylenemez. Kent makroformu, kentsel sosyal ve ekonomik yaşantı bağlamında gereksinim duyulan yerleşik alanın kapladığı bir fiziki mekân olarak, kentin yapılaşma biçimi ve gelişme eğilimlerini içeren arazi kullanım kararlarından oluşmaktadır. Bu bağlamda kentsel gelişim süreçleri (yerleşim alanları/mahalleler/konut alanları) kent makroformunu yönlendiren önemli bileşenlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Buradan hareketle çalışmada ilk olarak Van kentinin planlama ve konut alanları gelişim süreçlerinin kronolojik incelenmesi yapılmıştır. Ardından güncel konut piyasası bu süreçler üzerinden temellendirerek tartışılmış ve tematik olarak mekânsallaştırılmıştır. Özetle Van merkez ilçeleri kapsamında ele alınan çalışmada; mahalle ölçeğinde Van kentinin (merkez ilçeler), piyasa koşullarına bırakılmış güncel konut piyasası (konut arz ve talep, konut fiyatları vb), arsa rayiç bedelleri (deprem öncesi ve sonrası) ve değişimi tartışılmaktadır. Son olarak kentin mevcut gelişme dinamikleri bağlamında depremin ardından yaşanan yeniden yapılanma sürecinin ve kent makroformundaki, konut piyasasındaki değişimlerin mevcut kent planlama pratiğine olumlu/olumsuz nasıl yansıdığı ve etkilediği/etkileyebileceği tartışılmaktadır.