Helen Keller’in Hayat Öyküsünden Beyazperdeye Metinlerarası Bir Bakış

Abstract

Sinema var olduğu zamandan bugüne özgün senaryolar kadar kaynak metin olarak roman, çizgi roman, gerçek yaşam öyküsü, tarihi gerçekler, tiyatro, şiir vb. birçok olay veya yapıttan faydalanışını sürdürmektedir. Faydalandığı bu kaynakları kimi zaman aslına oldukça benzer kimi zaman birebir yansıtarak kimi zaman da serbest bir stille aktarma yoluna gitmektedir. Günümüzde kendisinden önceki filmi referans alan yeniden çevrim filmler de büyük rağbet görmektedir. Özellikle ses getiren yapımlar yeniden çevrim filmler olarak tekrar çekilirken bulunduğu dönemin siyasi ve sosyo-kültürel yapısına uygun yeni anlamlar kazanmakta ve böylece popülerliğini canlı tutmaktadır. Bu çalışmada Helen Keller’in otobiyografik hayat hikâyesinden uyarlanan The Miracle Worker, Benim Dünyam filminin yeniden çevrim olarak uyarladığı Black ve Benim Dünyam filmleri karakterler, tema, zamanmekân, olay örgüsü, anlatı inşası ve kültürel yapı yönünden metinlerarasılık bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. İncelenen filmlerde orjinal metnin nasıl ve ne şekilde aktarıldığı, ortaya çıkan benzerlikler ve farklılıkların filmlerde hangi anlamları inşa ettiğini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda öncelikle Amerikan ve Türk Sineması’ndaki uyarlama eserlerde gerçek yaşam öyküleri ve gişe başarısındaki yerine değinilmiş, daha sonra Helen Keller’in otobiyografik hayat hikâyesine ve bu hikâyeden beyazperdeye aktarılan bu üç filmin metinler arası bağlamda karşılaştırılmasına yer verilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen veriler karakterler, tema, zaman-mekân, olay örgüsü, anlatı inşası ve kültürel yapı açısından değerlendirildiğinde; 1962 yapımı The Miracle Worker filminin orijinal metine sadık bir film olarak dönemi ve öyküyü başarılı bir şekilde yansıttığı; 2000’li yıllarda çekilen Black ve remake’i Benim Dünyam’da siyasi, kültürel ve sosyoekonomik yapıya özgü hikâyede bazı düzenlemeler ve dönüşümler yapıldığı görülmüştür. Böylelikle orijinal metinin farklı filmlerde yeni anlamlar kazanarak popülerliğini günümüzde de sürdürdüğü anlaşılmıştır.