Fiilden Fiil Yapma Eki '-la-' Üzerine

Abstract

Dil değişim ve gelişimi bünyesinde barındıran bir olgudur. Bu değişim dilin en küçük birimlerinden en büyük birimlerine kadar geniş bir alanı kapsar. Araştırma ve incelemeler Türk di-linin zenginliklerinin ve yeni yönlerinin ortaya çıkmasını sağ-lamaktadır. Bu çalışmada bugüne kadar Türkçe üzerine yazıl-mış gramer kitaplarında ihmal edilen fiilden fiil yapım yapma eki olan “-lA-” üzerinde durulmuştur. İşlekliği çok yoğun ol-mayan bu ek Eski Türkçeden bu yana kullanılagelmektedir. İş-lev olarak isimden fiil türeten “+la-”, vasıta eki “la” ve enklitik olan “la” ile benzerlik gösteren ek anlamsal açıdan bunlardan farklı olarak pekiştirme fonksiyonu ile kullanılmıştır. Ekin gel-diği sözcüğün anlamını değiştirmesi ve pekiştirmesi dereceli olarak farklılık göstermektedir. Çalışmada ekin Türkçenin çağ-daş ve tarihî lehçelerdeki görünümlerinin yanı sıra günümüz Türkçesindeki kullanımları da tespit edilmeye çalışılmıştır. Ça-lışma eklere farklı bir bakış açısı kazandırması ve Türkçenin zenginliğini ortaya çıkarması açısından katkı sağlayabilecek ni-telikte olduğu düşüncesiyle kaleme alınmıştır.