Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-hoc) Teknikleri

Abstract

Tek ya da çok değişkenli varyans analizinden sonra, bilimsel dayanağı sağlam olabilecek post-hoc test türünün seçimi oldukça önemli görülmektedir. Varyans ve örneklem büyüklüklerinin eşit olup-olmama durumu, post-hoc istatistik türünün seçiminde oldukça etkili olabilmektedir. Bundan dolayı, araştırmacıların ilgili araştırma desenlerine uygulayacağı post-hoc istatistikleri, tutarlı ve uygun bir yaklaşım gerektirmektedir. Uygun olmayan post-hoc istatistik seçimi, araştırmada bir yanlılık oluşturarak, hipotez kararları için I. ve II. tip hata risklerine yol açabilmektedirler. Bu çalışmada, post-hoc istatistik türlerinin güçlü ve zayıf yönleri detaylıca ele alınmıştır. Örnek olması açısından, yaygın olarak kullanılan post-hoc istatistikleri bir veri seti üzerinden karşılaştırmalı olarak açıklanmıştır. Ayrıca, araştırmacılara kolaylık olması açısından, hangi durumlarda post-hoc türlerinin kullanılabileceği bir özet tablo halinde verilmiştir.