Dukaginzâde Taşlıcalı Yahya Bey ve Nazan Bekiroğlu’nun Bir Aşk Hikâyesi Olan Yusuf ile Züleyha Eserlerinde Temalar Üzerine Karşılaştırılmalı Bir Tahlil

Abstract

Yusuf ile Züleyha mesnevîsi, Türk ve İran edebiyatında birçok şair ve yazar tarafından manzum ve mensur olarak kaleme alınan Hz. Yusuf’un ibret verici yaşamını ve Züleyha’nın ona duyduğu aşkı anlatan tarihi bir metindir. Klasik edebiyatta mesnevî tarzında yazılan kıssanın, günümüzde roman türünde yazılanı da vardır. Hem bir şiir biçimi olan mesnevî hem de roman türünde yazılan bu hikâye, konusunu Yusuf sûresi, diğer ismiyle Ahsenü’l-Kasas’tan (Kıssaların en güzeli) alır. Klasik edebiyatta birçok şair tarafından eserlerine konu edilen bu kıssada öne çıkan isimlerden biri, Dukaginzâde Taşlıcalı Yahya Bey’in mesnevîsidir. Bu mesnevîde rüyalar üzerinde şekillenen Hz. Yusuf’un hayatı, ağabeyleri ve Züleyha’ya karşı verdiği nefis mücadelesi ele alınır. Nefsine yenik düşmeyip sabır ve teslimiyet yoluyla başarıya ulaşan Hz. Yusuf, bir örnek niteliğinde rol model olarak yansıtılır. Günümüzde ise Nazan Bekiroğlu tarafından kaleme alınan romanda, kurgunun ruhuna uygun anlatım metot ve teknikleriyle Hz. Yusuf’un başından geçen olaylar zengin anlatım ve betimlemelerle okura sunulur. 16. yüzyılda Dukaginzâde Taşlıcalı Yahya Bey tarafından yazılan eser ile 21. yüzyılda Nazan Bekiroğlu’nun eserinde, bir kadın bakışıyla Türk edebiyatında birçok dine ve millete mal olmuş Yusuf ile Züleyha hikâyesinin geldiği yer ve değer, tematik inceleme ve karşılaştırma yöntemiyle çalışmaya yansıtılmaktadır.