Ahlat (Bi̇tli̇s) İlçesi'nin Nüfus Coğrafyası (2014)

Abstract

Bu çalışmada Ahlat İlçesi'nin nüfus gelişiminin yanı sıra ilçe nüfusun günümüzdeki özellikleri de ele alınmıştır. İlçenin nüfus özellikleri incelenirken en yeni istatistikî bilgilerden yararlanılmıştır. 1927 ile 2014 yılları arasında Ahlat İlçesi'nin nüfusu 8357'den 38121'e çıkmıştır. Yani ilçe nüfusu 87 yılda % 356 oranında (4,6 kat) artmıştır. Aynı dönemde ülke nüfusunun % 451 oranında arttığını göz önüne aldığımızda Ahlat'ta nüfus artışının ülke geneline göre daha yavaş olduğu görülür. Doğum oranının (geçmişte ve günümüzde) yüksek olduğu ilçede nüfus artışının ülke geneline göre daha yavaş olmasının en önemli nedeni ilçeden dışarıya yönelik göçlerdir. Çalışmada ilçeden dışarıya yönelik göçlerin seyri incelenirken Bitlis İli'ne ait verilerden yararlanılmıştır. Cinsiyet oranının bütün sayım dönemlerinde yüksek olduğu Ahlat'ta genç nüfus oranı yüksektir. Nitekim ilçede çocuk nüfus toplam nüfusun yaklaşık % 36,6'sını oluşturmaktadır. İlçede çalışma çağındaki nüfusun oranı % 58,4 iken yaşlı nüfus oranı % 5'tir. Çocuk nüfus ve yaşlı nüfusun toplam nüfusun önemli bir kısmını oluşturduğu ilçede bağımlı nüfus oranı oldukça yüksektir (%71,3). Bağımlı nüfus oranının fazla olması ilçede çalışan nüfusun üzerindeki yükün fazla olduğu anlamına gelmektedir. Günümüzde Ahlat'ta 6 yaş üstü nüfusun okuma yazma oranı ülke ortalamasına yakındır (2013 verilerine göre ülke ort: % 93,6 Ahlat ort:% 92). Ancak ilçede bu oranlar cinsiyetlere göre değişmekte olup erkeklerde ülke ortalamasına göre % 2 yüksek olan okuma yazma oranı kadınlarda ülke ortalamasına göre % 4 düşüktür. 2014 yılı Türkiye'de nüfus yoğunluğu 95 iken bu değer Ahlat'ta oldukça düşük olup 37'dir. 2014 yılı itibariyle ilçedeki nüfusun % 58,2'si Ahlat Şehri'nde yaşarken geri kalan nüfus kırsal yerleşmelerde yaşamaktadır. Kırsal yerleşmelerden Ovakışla (belde), Güzelsu, Taşharman, Yeniköprü, Otluyaz ve Alakır köyleri nüfus miktarlarının fazla olmasıyla diğerlerinden ayrılmaktadır. Çalışan nüfusun tarım sektöründe yoğunlaştığı ( % 69) ilçede hizmetler ve sanayi sektörleri yeterince gelişmemiştir. Günümüzde oldukça genç bir nüfusa sahip olan Ahlat İlçesi'nde yetersiz olan eğitim hizmetlerinin iyileştirilmesi ve istihdam olanaklarının arttırılması gerekmektedir. Genç nüfusun iyi eğitilmesi ve istihdam oranının arttırılması durumunda insan kaynağı yöre ve ülke ekonomisine gerekeli katkıyı sağlayacaktır. Şüphesiz ilçede eğitim kurumlarının (mesleki eğitim kurumları başta olmak üzere) arttırılması, turizm ve imalat sektörleri için gerekli altyapı yatırımlarının yapılması durumunda istihdam artacaktır. Aksi halde mevcut genç insan kaynağının yöre ve ülke ekonomisine önemli bir katkı yapması beklenemez.