Justification of the Faith of Allah by Sefyfuddin Âmidî

Abstract

Felsefî-Kelâmî çizgide olan Âmidî, Allah'ın varlığını temellendirmede ispatı zor olan cevher ve arazın teselsülünün imkansızlığ ile ispat-ı vâcip yerine daha çok Kur?ân'da da sıklıkla bahsedilen mevcudatın sürekli yenilenmesi olgusunu gözler önüne sermiştir. Zira ona göre bu, müşahede sınırlarımız içinde olup her zaman karşılaşılmakta, insan psikoloji üzerinde derin yansımalar meydana getirmekte ve bunun ispatı da daha basittir. Temaşa ettiğimiz her şeyin yok iken var olduğunu hatırlatan Âmidî, buradan her varlığın mümkün ve hâdis olduğunu, her mümkün varlığın bir müreccihi ve her hâdisin de bir muhdisi olduğu gerçeğine ulaşır. Âmidî daha önce ispat-ı vâcip için getirilen delillerin bir kısmına da ciddi eleştiriler getirir. Allah'ın sıfatları konusunda da kendine özgü yaklaşımları ve eleştirileri olan Âmidî, Allah'ın sıfatlarında teşbih ve nefye düşmeden Allah'ın zâtına ve tenzihe yakışacak açıklamalar yapar. Ona göre iyisi mi Allah'ın zâtının kemal sıfatlara sahip olduğunu benimsemek sonra da Allah'ın zâtında hiçbir eksikliğin olmadığını kabul etmektir.

Seyfuddin Âmidî who is in the philosophic ?Kelâmî line, has shown up the phenomenon that entity which is renewed permanently and mentioned frequently in the Quran, instead of the compulsory proof (ısbat-ı wajib) and the chain of matter and its fatures which is difficult to prove of founding the existence of Allah. Forasmuch according to him; this observation is in our limitation and it has been always faced. This occurs the deep reflections on human psychology and the proof of it is easier. Amidi who reminds that everything we watch is created from nothing; therefore he reaches the fact that every presence is possible and priority being, and every possible presence has a reason which get it preferred and every priority presence has creator. And Amidi brings some serious criticizes to the some parts of the evidences of compulsory proof (ıspat-ı vâcip). Amidi has a characteristic distinctive tendency and critics about Allah?s attributes. He makes explanations which suits Allah and tenzih ( to think Allah beyond all deficiency) without thinking in negative way and simulating. According to him; the better way is to internalize that Allah has Perfection attributives and then adopt that Allah never has deficiency.