Modern Zamanlarda Klasik Bilgi: Bir İcazetnamenin Anlamı Üzerine Mülahazalar

Abstract

Bu makalede Siirt ilinin Tillo ilçesinde eğitim faaliyetlerinde bulunan Molla Burhaneddin Mucahidi’nin baş müderris olduğu Burhaniye Medresesinde verilmekte olan icazetnameden hareketle çeşitli tahliller yapılmaktadır. Söylem analizi yönteminin kullanıldığı araştırmada icazetnamenin günümüz modern eğitim ve bilgi paradigması içerisinde ne tür anlamlar ihtiva ettiğiyle ilgili çeşitli değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu bağlamda çalışma boyunca modern bilgi biçiminin bir sonucu olan diplomayla, geleneksel bilgi yapma biçiminin bir belgesi olan icazetname çeşitli biçimleriyle karşılaştırılmaktadır. Netice itibariyle yaklaşık on beş sayfalık bilgi içeren icazetnamenin bir söyleme tekabül ettiği, belli bir geleneğin ve paradigmanın yansıması olduğunu söylemek yerinde olacaktır. Bir çeşit mezuniyet belgesi olan icazetnamenin günümüz üniversitelerinde verilen diplomalarla karşılaştırıldığında geleneksel eğitim biçimiyle, modern eğitim biçimi arasındaki farka dair önemli ipuçları verdiği söylenebilir. En basitinden icazetnamaler bilginin Allah’tan hareketle konumlandırılışına vurgu yaparken, modern anlamda üniversiteler tarafından verilen diplomalar kurumsal yapılara, bürokrasiye, sermayeye ve iş kollarına işaret etmektedir. İcazetnameler değer yargılarına, öteki alemin varlığına ve metafiziğe işaret ederken, dipolamalar fiziğe, metalaşmaya ve dünyevi olana işaret etmektedir.