Kilis Keçilerinde Aşım Mevsimi İçerisinde Erkek Etkisinin Bazı Reprodüktif Verilere Etkisi

Abstract

Keçi yetiştiriciliği özellikle dağlık bölgelerde yaşayan halkımızın hem geçimi hem de beslenmesi açısından oldukça önemli bir yetiştiriciliktir. Diğer hayvan türlerine göre yetiştiricilik maliyetinin düşük olması, veteriner hekim giderinin az olması gibi avantajlara sahip olan keçi yetiştiriciliğinin en önemli dezavantajları mevsime bağlı kızgınlık görülmesi ve sürülerde çiftleşmelerin uzun bir döneme yayılmasıdır. Son yıllarda çeşitli medikal yöntemler ile yılın tüm mevsimlerinde başarılı bir şekilde östrus senkronizasyonu ve mevsim dışı kızgınlık uyarımı gerçekleştirilebilmektedir. Ancak artan maliyetler ve iş gücü gereksinimi bu yöntemlerin yaygın kullanımına engel olmaktadır. Maliyeti olmayan ve iş gücü gereksinimi oldukça az olan medikal olmayan yöntemlerin başında erkek etkisi gelmektedir. Sunulan çalışmada 24 adet kilis keçisi 2 gruba ayrılmış ve 1. gruba (n:14) hiç bir uygulama yapılmazken 2. grubun (n: 10) tekeleri aşım mevsiminden 3 ay öncesinden sürünün dışında tutulmuş aşım mevsiminde sürüye katılarak erkek etkisi oluşturulmuştur. Erkek etkisi ile çiftleşme dönemi 46 gün kısalmış anaç keçi başına elde edilen oğlak sayısı % 56 (p> 0.05) artmıştır. Çalışmamızdan sonuç olarak kilis keçilerinde aşım mervsimi içinde erkek etkisinin kızgınlığın toplulaştırılmasında faydalı olduğu, oğlak sayısının artırılmasında da istatistiksel olarak olmasa bile ekonomik olarak faydalı bir yöntem olduğu kanaatine varılmıştır.