Bursa İlinin Kent ve Kırsalında Yaşayan Okul Öncesi Çocuklarda Beslenme Durumu ve İlişkili Risk Faktörlerinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma, Bursa ilinin kent ve kırsal bölgelerinde yaşayan 3–5 yaş arası okul öncesi çocukların beslenme durumunu ve ilişkili risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Mart–Nisan 2024 döneminde yürütülen araştırmada, ebeveynlerin sosyo-ekonomik durumu, çocukların 24 saatlik besin tüketimi, Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED) ve Yeme Davranışı Anketi ile beslenme alışkanlıkları incelenmiştir. Ayrıca, çocukların boy, ağırlık, baş çevresi, triseps deri kıvrım kalınlığı ve üst kol çevresi gibi antropometrik ölçümleri yapılarak büyüme ve beslenme durumları değerlendirilmiştir. Çalışmada, 3–5 yaş arası çocukların çoğunluğunun boy, ağırlık ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) değerleri normal sınırlarda bulunmuştur. Kız çocuklarında normal BKİ oranı daha yüksektir. Kırsalda bazı yaş gruplarında sapmalar dikkat çekmiştir. Baş çevresi ve triseps kalınlığı kırsal erkeklerde, üst kol ölçümleri kentli kızlarda en yüksektir. Çalışmada, çocukların büyüme ve gelişiminde beslenme durumunun etkili olduğu saptanmıştır. Yetersiz enerji ve protein alımının, özellikle kısa boyluluk riskini artırdığı; yeterli ve dengeli beslenmenin ise büyüme potansiyelini desteklediği görülmüştür. Bu sonuçlar, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişimi için dengeli beslenme ve düzenli antropometrik izlemenin önemini vurgulamaktadır.Conducted during the period of March–April 2024, the research examined the dietary habits of children using the 24-hour dietary recall, the Mediterranean Diet Quality Index for children and adolescents (KIDMED), and the Children's Eating Behaviour Questionnaire, alongside evaluating parents' socio-economic status. Anthropometric measurements—including height, weight, head circumference, triceps skinfold thickness, and mid-upper arm circumference—were also taken to assess growth and nutritional status. The study found that the majority of children aged 3–5 years had height, weight, and Body Mass Index (BMI) values within normal ranges. The proportion of girls with normal BMI was higher. Some deviations were notable in certain age groups in rural areas. Head circumference and triceps thickness were highest among rural boys, while upper arm measurements were highest among urban girls. The study determined that nutrition plays a significant role in children's growth and development. Inadequate energy and protein intake were found to increase the risk of stunting, while adequate and balanced nutrition was shown to support growth potential. These findings underscore the importance of balanced nutrition and regular anthropometric monitoring for healthy growth and development in children.