Üniversite Tercihlerine Yönelik Dijital Kariyer Rehberliği Hizmetinin Göz İzleme ve Otantik Görevler Aracılığıyla Kullanıcı Deneyimi Değerlendirmesi

Abstract

Yükseköğretime geçiş sürecindeki kararlar sadece bireylerin kariyer yollarını değil aynı zamanda toplumun uzun vadeli istihdam yapısını ve stratejik insan kaynağı planlamasını belirlemede kritik öneme sahiptir. Bu süreçte dijital kariyer rehberliği sistemleri bireylere veri temelli karar desteği sunarak adayların daha bilinçli tercihler yapmalarına olanak tanımaktadır. Ancak bu sistemlerin hedeflenen amaca hizmet edebilmesinin en temel ölçütlerinden biri kullanılabilirliktir. Bu çalışmada Yükseköğretim Atlası (YÖK Atlas) sisteminin kullanılabilirliği; etkililik, verimlilik ve kullanıcı memnuniyeti boyutları açısından incelenmiştir. Araştırma, yükseköğretime geçiş sürecindeki sekiz lise son sınıf öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, Program Atlası, Tercih Sihirbazı ve Mezun Başarı Atlası gibi modülleri kapsayan otantik görevler üzerinden kullanılabilirlik değerlendirmelerini gerçekleştirmiştir. Etkililik görev tamamlama oranlarıyla, verimlilik göz hareketleri, sesli düşünme verileri, süre analizleri gibi bilişsel çaba göstergeleriyle, memnuniyet ise anketlerle değerlendirilmiştir. Bulgular, görevlerin önemli ölçüde tamamlandığını ancak yüksek bilişsel çaba gerektirdiğini göstermiştir. Bu durum, içerik organizasyonu, arama fonksiyonunun kısıtlılığı, modüller arası bilgi bütünlüğü, yönlendirme mekanizmalarının yetersizliği gibi kullanılabilirlik problemlerini ortaya koymaktadır. YÖK Atlas katılımcılar tarafından faydalı ve güvenilir bir kaynak olarak görülürken kullanım kolaylığı düşük olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, çok yöntemli kullanılabilirlik yaklaşımlarından yararlanılarak yürütülen bu çalışmada YÖK Atlas sisteminin daha sezgisel ve kullanıcı dostu bir dijital kariyer rehberlik sistemi aracı haline gelmesi için mevcut kullanılabilirlik problemleri belirlenmiş ve iyileştirme önerileri sunulmuştur.