Türkiye'de Mahalle Yönetimlerinin Tarihsel Gelişimi ve Hukuki Statüsü

Abstract

Mahalle yönetimi; demokrasinin gelişmesi, mahalle sakinlerinin kentin yönetim sürecine katılımı ve yerel seviyedeki kamusal sorunların belirlenmesi ve çözüme kavuşturulması noktasında önemli bir araç olduğu tartışmasızdır. Türkiye'de 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı “On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” sonrası büyükşehir belediyesi olan illerdeki köylerin mahalleye dönüştürülmesi ile birlikte mahalle sayısı artış göstermiştir. Günümüzde vatandaşların %90’dan fazlası kentlerde yaşamını devam ettirmektedir. Dolayısıyla vatandaşlar yaşamlarını belirli bir mahallede sürdürmektedir. Demokrasinin küçük temel taşı ve gelişiminde önemli rol üstlenen bu topluluğun yönetilmesi hakkında geçmişten günümüze kadar genel bilgi ve temel sorunların dile getirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmada, öncelikli olarak; mahalle kavramı, mahalle yönetimi ve tarihsel gelişim süreci, günümüzdeki mahallenin hukuki statüsü, mahalle yönetimlerinin kurulması, kaldırılması ve organik yapısı, mahalle yönetimindeki aktörlerin görevleri ve yasal dayanaklarına ilişkin bilgiler verilmesinin yanında mahalle yönetiminin başı olan muhtarın seçimi ve muhtarın daha etkin ve verimli bir konuma getirilmesi adına üç model öneri sunulmuştur.