Van Hüsrev Paşa Külliyesi Camii Koruma ve Onarım Çalışmaları

Abstract

Eski Van Şehri’nde yer alan Hüsrev Paşa Külliyesi, Kanuni Sultan Süleyman'ın vezirlerinden Van Beylerbeyi Köse Hüsrev Mehmed Paşa tarafından 1567-68 yıllarında inşa edilmiştir. Mimar Sinan'ın eserleri olan külliye;cami, medrese, türbe, han, çifte hamam, imaret, sıbyan mektebi, muallim ve misafirhane bölümlerinden oluşmaktadır. \"Hüsreviye\" ve \"Kurşunlu\" adlarıyla anılan cami, külliyenin çekirdeğini oluşturur. Merkezi kare plânlı olan cami, tromplar üzerine oturan tek kubbeyle örtülmüştür. Harime, son cemaat yerinin bitiştiği kuzey cephesi ekseninde bulunan bir kapıyla girilmektedir. İç mekân, beden duvarlarında ve kubbe kasnağında açılan pencerelerle aydınlatılmıştır. Cephelerdeki sivri kör kemerli alt pencerelerin atkı taşları üzerinde, basık kemer biçiminde boşluk bırakan birer mukarnas dizisi mevcuttur.Cami, dış cephelerindeki renkli taş işçiliği ile dikkat çekmektedir. Kubbe kasnağı dıştan on altı payanda kemeri ile desteklenmiştir. Payandalar arasındaki pencerelerden sekizi onarım sırasında açılmıştır. Mihrap, kıble duvarından yarım kule şeklinde dışa taşırılarak vurgulanmak istenmiştir. Caminin kuzeybatı köşesinde yer alan minare kare kaideli, silindirik gövdelidir. Minareye zemin ve çatı seviyesinden iki kapı ile giriş sağlanır.Hüsrev Paşa Külliyesi’nin merkezinde yer alan caminin restorasyon uygulama proje çalışmaları 2005 yılında Yüzüncü Yıl Üniversitesi tarafından hazırlanmıştır. Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından onarım çalışmaları 2007-09 yıları içerisinde yapılmıştır. 2011 yılında meydana gelen Van depreminde yapının son cemaat ve minare bölümünde ciddi statik yapısal sorunlar oluşmuştur. Hüsrev Paşa Camisi tüm onarım çalışmaları 2013 yılında Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından tamamlanarak, günümüzde dini, sosyal, turizm ve kültürel aktivitelerde kullanılarak hizmet vermektedir.