Hakkâri İlindeki Küçükbaş Hayvancılık İşletmelerinin Mevcut Durumu ve Genel Sorunları

Abstract

Bu çalışma, Hakkâri ilindeki küçükbaş hayvancılık işletmelerinin (96 işletme) mevcut durumunun ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. İşletmeler için hazırlanan anket verileri 129 sorudan oluşturulmuştur. Anket verileri SPSS istatistik yazılım programı ile değerlendirilmiştir. Hakkâri ili küçükbaş hayvan işletmelerinin %59.4’ünün Akkaraman koyunu ve Kıl keçisi yetiştiriciliğini birlikte yaptığı tespit edilmiştir (p˂0.01). İşletmelerin %59.4’ünün yem ihtiyacının temininde satın alma yoluna gitmek zorunda kaldığı (p˂0.05) ve yem bitkisi olarak en fazla yonca ekimini (%37.5) tercih ettikleri bulunmuştur. Küçükbaş hayvan yetiştiricilerinin %40.6’sı hayvancılık desteği almadığını ifade etmiştir. Yetiştiricilerin %87.5’i desteklerin yetersiz olduğunu bildirmiştir (p˂0.01). Yetiştiricilerin sadece %28.1'i mera ot kalitesini iyi olarak ifade etmiştir (p˂0.05). Yetiştiricilerin %52.1’i yayla olanağı olduğunu bildirirken yaylaya en çok (%30.2) mayıs ayında çıktıkları (p˂0.05) ve 6 ay (%40.6) kaldıkları saptanmıştır (p˂0.01). Koç/teke katımının aşım döneminde yapılma oranı %55.8 bulunurken geri kalanında (%44.2) bütün yıl boyunca sürüde tutulmaktadır. Doğumların başlangıcı en fazla şubat (%52.1) ayında olmakta ve çoğunlukla (%41.7) nisan ayında tümüyle bitmektedir. Damızlık seçiminde en önemli kriterler olarak, sağlık/yaş (%35.4) ve cüsse (%33.3) bulunmuştur. Küçükbaş hayvan yetiştiricilerinin en önemli sorunlarının yem maliyetinin yüksek olması, mera kalitesinin yetersiz olması, yayla faaliyetlerindeki sorunlar ve ileri yaşlardaki erkeklerin damızlıkta kullanılması olduğu tespit edilmiştir