Kısa Öykülerin Metindilbilimsel Analizi ve Dil Öğretimi Joyce’un Eveline Öyküsü Örneği

Abstract

Özel ve sıra dışı bir dilin kullanıldığı yazınsal metinler, dil öğretiminde önemli bir rol oynarlar. Kurgusal bir dünyayı temsil ederken kendilerini çevreleyen sosyo-kültürel dünyanın izlerini taşırlar. İnsan hayatını yansıttıklarından bu metinlerde günlük hayatta en çok kullanılan sözcükleri görmek mümkündür. Yapısal, dilsel özellikleri ve kısa olmaları itibariyle kısa öyküler dil öğretiminde kullanılmaya uygun metinlerdir. Öyküler, öğrenci üzerinde ahlaki ve etik değerlerin oluşmasında güçlü bir işleve sahiptir. Kısa kurgu yalnızca dili değil hayatın kendisini gözlemlemek için de iyi bir kaynaktır. Yazınsal metinler ilk okumada çözümlenemeyen, görünen yüzey yapıdan görünmeyen derin yapıya doğru iyi bir okuma gerektiren metinlerdir. Bir kısa öyküyü metindilbilimsel olarak çözümlerken öğrenciler, yüzey yapıdaki sözcüksel ve dilbilgisel ögeler aracılığıyla derin yapıdaki anlamlara ulaşabilirler. Sözcükleri bağlamlarında öğrenirler ve ayrıntılı bir gramer bilgisi edinirler. Dili aktif bir şekilde kullanabilir, metin üretme ve yorumlama becerilerini geliştirebilirler. Bu çalışmada, örnek olarak, Joyce’un Eveline adlı öyküsü metinselliğin temel ölçütleri olan ‘bağlaşıklık ve bağdaşıklık’ açısından çözümlenecektir.