Van'da Tarla Şartlarında Yetiştirilen Fasulyede Endofit Bakteri ve Biyoçar Uygulamalarının, Fasulye Üzerinde Beslenen Aphis Fabae Scopoli (Hemiptera: Aphididae)'nin Biyolojik Parametreleri ile Bitki Gelişimi Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışma, Van ilinde tarla koşullarında endofit bakteriler (Bitki Gelişimini Teşvik Eden Rhizobakteriler - PGPR) ve biyoçar uygulamalarının siyah fasulye yaprak biti (Aphis fabae Scopoli, Hemiptera: Aphididae)'nin biyolojik parametreleri ile fasulye (Phaseolus vulgaris L., Fabaceae) bitkisinin gelişim özellikleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülen çalışmada, biyoçar, PGPR (Bitki gelişimini teşvik eden rizobakteriler) ve bunların kombinasyonları ile birlikte kontrol grupları oluşturulmuştur. Aphis fabae'ye ait gelişim süresi, doğurganlık, üreme yeteneği ve yaşam süresi gibi yaşam çizelgesi parametreleri ile popülasyon parametreleri TWOSEX-MSChart yazılımı ve bootstrap analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca bitkide klorofil miktarı, yaş ve kuru sürgün ağırlığı, meyve ağırlığı ve sayısı gibi morfolojik özellikler ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre, biyoçar ve endofit bakterinin birlikte uygulanması yaprak biti popülasyon artışını ve doğurganlığını anlamlı düzeyde azaltmıştır. Bunun yanı sıra, bu uygulamalar bitkinin bazı gelişim parametreleri üzerinde olumlu etkiler göstermiştir. Bulgular, PGPR ve biyoçarın entegrasyonunun, sürdürülebilir tarım kapsamında ekolojik bir alternatif olabileceğini ortaya koymaktadır.This study investigates the effects of endophytic bacteria (Plant Growth Promoting Rhizobacteria – PGPR) and biochar applications under field conditions in Van province on the biological parameters of the black bean aphid (Aphis fabae Scopoli, Hemiptera: Aphididae) and the growth characteristics of the common bean (Phaseolus vulgaris L., Fabaceae). The experiment was conducted using a randomized block design, with treatments consisting of biochar, PGPR, their combinations, and control groups. Life table parameters of A. fabae, including development time, fecundity, reproductive capacity, and longevity, as well as population parameters, were evaluated using TWOSEX-MSChart software and bootstrap analysis. In addition, morphological traits of the plant such as chlorophyll content, fresh and dry shoot weight, fruit weight, and fruit number were measured. The results revealed that the combined application of biochar and endophytic bacteria significantly reduced aphid population growth and fecundity. Moreover, these applications showed positive effects on certain plant growth parameters. The findings indicate that the integration of PGPR and biochar may serve as an ecological alternative within the scope of sustainable agriculture.