Gençlerde Dijital Akıl: Yapay Zekâ Farkındalık Ölçeği Geliştirme

Abstract

Bu çalışma, ergenlerin yapay zekâya yönelik farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi hedeflemektedir. Araştırmada, nicel yöntemlerden betimsel araştırma deseni kullanılmış ve eğitim sistemindeki ergenler çalışma evrenini oluşturmuştur. Örneklem grubu, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup, 283 katılımcı Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve 167 katılımcı Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için seçilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsamında kapsam geçerliği, yapı geçerliği, iç tutarlık katsayıları ve madde-toplam puan korelasyonları değerlendirilmiştir. İlk aşamada 22 maddeden oluşan ölçek, AFA sonucunda 20 madde ve dört alt boyuta indirgenmiştir. Yapay zekâ farkındalığını açıklama oranının yaklaşık %60 olduğu tespit edilmiştir. Faktör yapısının doğrulanması amacıyla ek veri toplanarak DFA gerçekleştirilmiş, model uyum indekslerinin yüksek düzeyde uygunluk gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, ölçekten elde edilen verilerin güvenilirliğini belirlemek için hesaplanan Cronbach alfa ve McDonald omega katsayılarının yüksek güvenirliğe işaret ettiği görülmüştür. Sonuç olarak, ergenlerin yapay zekâ farkındalıklarını değerlendirmek için bilimsel açıdan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı ortaya konmuştur.