Batılı Seyyahların Gözünden Xvı. ve Xvıı. Yüzyıllarda Payitaht İstanbul’da Kişisel Temizlik ve Bakım

Abstract

Kuruluşundan kısa bir süre sonra dünyanın önemli devletlerinden biri haline gelen Osmanlı Devleti’nin payitahtı İstanbul, XVI. ve XVII. yüzyıllarda başta elçilik görevlileri olmak üzere pek çok yabancıyı ağırladı. Bu isimler, Osmanlı Devleti’ne ve İstanbul’a dair çeşitli gözlemlerde bulundu. Bu yabancılar, Osmanlıların gündelik hayatı ile ilgili müşahedelerini bazı durumlarda abartılı, bazen eğlenceli bazen de yanlı ve yanlış bir şekilde kaleme aldı. Her koşulda tüm olumsuzluklara rağmen bu kişilerin gözlemleri ve aktardıkları önemli sayılacak türdendi. Bu çalışmada, XVI. ve XVII. yüzyıllarda yabancıların bakışından payitaht İstanbul’da mütemekkin Türklerin, temizlik kültürü değerlendirilmektedir. Bu bağlamda gerek erkek gerekse kadınların temizlik anlayışları, cilt ve vücut bakımları, güzel görünme adına yapmış oldukları rutinler ele alınmaktadır. Ayrıca bilgilerin el verdiği ölçüde yabancılar ile Türklerin, temizlik ve bakım konusunda benzeyen ve farklılaşan yönleri aktarılmaya çalışılacaktır. Böylece Osmanlı dünyasına dışarıdan bakan, gözlemleyen farklı isimlerin temizlik ve bakım konusundaki anlatıları karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirmeye tabii tutulacaktır. Araştırma, yabancıların bakışından Türklerin temizlik ve bakım kültürü üzerine odaklanmaktadır.