Talâkta Ric‘at Bağlamında Kur’ân-ı Kerim’de Belirtilen İlkeler

Abstract

İslam hukuk kaynaklarında etraflıca incelenmiş olan “ric‘î talâk”, eşler arasındaki nikâh bağını sonlandırmadığı için erkeğe eşine iddet süresi içerisinde dönüş yapma imkânı vermektedir. Kocanın “ric‘at” kavramıyla ifade edilen “dönüş yetkisi”, yeni bir nikâha gerek kalmadan evliliğin devam etmesini mümkün kılmaktadır. Ric‘î talâk ile iddet bekleyen eşe/ric‘iyyeye dönüş yetkisinin hukukî dayanağını oluşturan Bakara sûresinin 228, 229 ve 231 ile Talâk sûresinin 2. âyetlerinde birinci ve ikinci talâkta dönüşün gerçekleşme biçimine dair hukukî bazı düzenlemeler yer almaktadır. Bu çerçevede, kocanın kanundan doğan ric‘at yetkisinin hukukî sonuç doğurabilmesi, en başta dönüşün iddet günleri henüz sona ermeden yapılması şartına bağlanmıştır. Ayrıca dönüşün hangi ilkeler çerçevesinde yapılacağı ve evlilik birliğinin yeniden nasıl tesis edileceği konusunda âyetlerde “marûfa uygunluk”, “eşlerin arasını bulma”, “kadına zarar vermeme” ve “ric‘atın yapıldığına dair adalet sahibi iki şâhit bulundurma” hususlarının öne çıktığı görülmektedir. Bu çalışma, kocanın eşine iddet süresi içerisinde dönüş imkânını ifade eden ric‘atın istinat ettiği dört ilkeyi ele almayı ve analiz etmeyi amaçlamakta ve konunun hukukî sonuçlarını ortaya koymayı hedeflemektedir.