Tekrarlanan Halotan, İzofluran ve Sevofluran Anestezisinin Fare Karaciğeri Üzerine Histopatolojik Etkileri

Abstract

Bu çalışmada halotan, izofluran ve sevofluranın fare karaciğeri üzerine olan histopatolojik etkileri araştırıldı. Karışık yetiştirilmiş Mus musculus Swiss-albino farelerden ortalama ağırlıkları 25-30 g olan toplam 80 fare çalışmada kullanıldı. Deney hayvanları (n=80) rasgele dört eşit gruba ayrıldılar; G I'e halotan, G II'ye izofluran ve G III'e sevofluran, (1'er MAC) verildi. G IV'e (kontrol) ise herhangi bir anestezik ajan verilmedi. Çalışma gruplarına on gün süre ile her gün ikişer saat olmak üzere %100 O₂ içinde anestezik gazlar uygulandı. Çalışma sonunda farelerin karaciğerleri H-E (Hematoxylen-Eozin) ile boyandıktan sonra ışık mikroskobu ile portal ve sinüzoidal infiltrasyon (akut ve kronik iltihabı infiltrasyon), portal ve parankimal fibrozis, hepatositlerde hidropik dejenerasyon, mikro ve makroveziktiler yağlanma, apopitoz ve nükleer değişiklikler (nuklueslarda pleomorfizm, çift nükleus, şeffaf nükleus, inklüzyonlar) ve fokal nekroz, köprüleşme nekrozu, submasif ve masif nekroz ile portal ve intrahepatik safra stazı ve Kupffer hücre değişiklikleri (sayı ve şekil değişiklikleri) açısından değerlendirme yapılarak karaciğer hasarı histopatolojik olarak incelendi. Kontrol grubunda 3 farenin karaciğerlerinde çok hafif sel lüle r hasar vardı, diğerlerinde ise tamamen normal sellüler yapı saptandı. Halotan grubundaki bütün farelerin karaciğerlerinde hasar saptanırken, izofluran grubunda 17, sevofluran grubunda ise 13 farenin karaciğerinde hasar saptandı. Halotan grubundaki histopatolojik değişikliklerin derecesi izofluran grubuna göre daha fazla olmasına karşın, bu fark istatistiksel olarak anlamsız bulundu. Halotan ile sevofluran grupları arasındaki fark anlamlı idi (p<0.05). İzofluran ve sevofluran arasındaki fark ise anlamsızdı. Bütün grupların kontrol-grubu ile yapılan karşılaştırılmalarında ise farklar ileri derecede anlamlı olarak saptandı (p<0.001). Çalışmamızın sonuçlarına göre, özellikle karaciğer hastalığı olan kişilerde genel anestezi uygulaması sırasında sevofluranın tercih edilmesinin uygun olacağı kanısına vardık.