Gastronomi Turizminde Kadın Deneyimleri: Toplumsal Cinsiyet Normları ve Sosyal Sermaye Perspektifinden Van İli Örneği

Abstract

Gastronomi turizmi, bir destinasyonun özgün mutfak mirasını tanıtarak hem ziyaretçilerin seyahat motivasyonlarını artıran hem de deneyimlerine anlam katan önemli bir turizm türüdür. Bu turizm biçimi, yalnızca lezzet odaklı bir keşif sunmakla kalmaz, aynı zamanda yerel ekonomilerin gelişmesini, kültürel mirasın korunmasını ve kadınların iş gücüne katılımını da destekler. Yerel yemeklerin otantikliği, kültürel zenginliği, hazırlanış biçimi ve sunumu, gastronomi turizmini cazip hale getirerek destinasyonların rekabet gücünü artırır. Kadınların bu alandaki yeri ise yalnızca ekonomik katkı açısından değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliği ve sosyal sermayenin inşası bağlamında da önem taşır. Özellikle kadın şefler ve girişimciler, geleneksel rollerin dışına çıkarak özgün katkılar sunmakta ve toplumsal dönüşümün bir parçası haline gelmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmada, Van ilinde gastronomi turizmi sektöründe aktif olan kadın şeflerin ve girişimcilerin deneyimleri derinlemesine incelenmiştir. Araştırmada, kadınların karşılaştıkları fırsatlar ve zorluklar ile bu süreçte toplumsal cinsiyet rollerinin etkileri analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım tercih edilmiş, yarı yapılandırılmış görüşmelerle veri toplanmıştır. Bulgular, kadınların sektördeki konumlarını güçlendirmede sosyal ağların, dayanışma ortamlarının ve yerel destek mekanizmalarının belirleyici olduğunu göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, yerel kalkınma politikaları ve gastronomi turizmi stratejilerine katkı sunacak niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Gastronomi Turizmi, Kadın Şefler, Toplumsal Cinsiyet, Sosyal Sermaye, Van

Gastronomy tourism highlights the culinary heritage of destinations, enhancing travelers' motivations and experiences. Beyond offering authentic flavor experiences, it supports local economic development, preserves cultural heritage, and promotes gender inclusivity by encouraging women's participation in the workforce. The authenticity, richness, preparation, and presentation of local dishes enhance the attractiveness of destinations, increasing their competitiveness. The role of women in gastronomy tourism is crucial not only for economic contributions but also for challenging gender norms and strengthening social capital. Female chefs and entrepreneurs are stepping beyond traditional roles, contributing innovatively and acting as agents of social change. This study explores the experiences of female chefs and entrepreneurs in the gastronomy tourism sector in Van, Türkiye, analyzing the opportunities and challenges they face and how gender roles shape their careers. A qualitative, phenomenological design was employed, using semi-structured interviews for data collection. Findings reveal that social networks and community support mechanisms are vital for empowering women in this sector and provide insights that can inform local policy strategies and sustainable tourism development.. Keywords: Gastronomy Tourism, Female Chefs, Gender, Social Capital, Van